بررسی و ارزیابی ژئوسایت های معدنی شهرستان طبس به‌عنوان یک ژئوپارک معدن‌محور در شرق ایران مرکزی

نویسندگان

1 دانشگاه پیام نور مرکز طبس

doi
10.22067/geography.v17i2.76465
چکیده

اهداف: در پژوهش حاضر به بررسی و ارزیابی پتانسیل ­های معدنی شهرستان طبس به‌عنوان یک ژئوپارک معدن‌محور پرداخته شده است و در آن دو دسته معدن فعال و متروکۀ قدیمی مطالعه شده‌‌اند. روش: این پژوهش از نوع کاربردی است و به‌منظور شناسایی و بررسی ژئوسایت­های معدنی سفرهای متعددی  طی چند سال در سطح این شهرستان انجام شده است. در کنار پتانسیل­ های معدنی سعی شده است دیگر جاذبه ­های پیرامون آن‌ها شناسایی شوند. همچنین، برای بررسی­های کمّی و ارزیابی ژئوسایت­های معدنی از شاخص ارزیابی فاسولاس و همکاران (2012) استفاده شده است. یافته‌ها/نتایج: شهرستان طبس از نظر تنوع زمین ­شناختی، فرهنگی-تاریخی، طبیعی و معدنی بسیار غنی است و طیف گسترده­ای از مواد معدنی (بالغ بر 45 نوع) در آن وجود دارد. مهم­ترین معادن شناسایی‌شده که در زمینۀ توریسم معادن ارزیابی شده‌اند، شامل معادن فعال زغال‌سنگ پروده، زغال‌سنگ روباز مزینو، فلوریت کمرمهدی، خاک نسوز و بوکسیت منطقۀ کلمرد، سنگ­های ساختمانی، ماسۀ ریخته ­گری چیروک، معادن متروکۀ قدیمی سرب و روی ازبکوه و چاه سرب و مس گزو هستند. نتیجه‌گیری: نتایج ارزیابی نشان می ­دهد که معادن در این منطقه از نظر امتیازهای شاخص علمی، زیبایی‌شناختی و چشم‌اندازها در وضعیت مطلوب و خوبی قرار دارند و از نظر شاخص­های حفاظتی و زیرساختی باید تقویت بیشتری شوند و نیز تمامی معادن مسیر دسترسی مناسبی دارند. با داشتن چنین توانمندی­هایی، ژئوپارک طبس می­ تواند در آیندۀ نزدیک به‌عنوان یکی از ژئوپارک­های ایران و جهان با پتانسیل­ های معدن‌محور و با داشتن جاذبه ­های متنوع فعالیت کند.