کاربرد مدلهای SIRMOD و HYDRUS-3D برای شبیهسازی کامل فرایند آبیاری جویچهای
نویسندگان
1 استاد گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی, دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
2 دانشجوی دکترای آبیاری و زهکشی, گروه مهندسی آب، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
3 استاد گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
4 استادیار گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
doi
چکیده
یکی از نرم افزارهای معروف برای شبیهسازی آبیاری جویچهای نرم افزار SIRMOD میباشد که از روابط سنت ونانت برای شبیهسازی مراحل مختلف آبیاری جویچهای و از تابع نفوذ کوستیاکوف-لوئیس برای برآورد حجم آب نفوذیافته استفاده میکند. روش تعیین ضرائب معادله نفوذ، در نظر گرفتن فرضیات سادهساز برای معادله نفوذ و یک بعدی فرض شدن پدیده نفوذ در نرم افزار مذکور باعث میشود تا برخی از عوامل مؤثر در پدیده نفوذ نادیده گرفته شوند. بنابراین استفاده از نرم افزاری مانند HYDRUS که در آن از معادله ریچاردز به عنوان معادله اساسی جریان استفاده شده و بسیاری از عوامل مؤثر در پدیده نفوذ را در نظر میگیرد، میتواند دقت تخمین حجم آب نفوذیافته و در نتیجه دقت شبیهسازیها را افزایش دهد. در این تحقیق پس از انجام آزمایشهای صحرایی و ثبت دادههای مورد نظر، مراحل مختلف آبیاری جویچهای در نرم افزار SIRMOD شبیهسازی شد و نتایج حاصل از آن به عنوان شرایط اولیه و مرزی وارد نرم افزار HYDRUS-3D گردید تا حجم آب نفوذیافته با استفاده از معادله ریچاردز بهدست آید. در نهایت مقادیر شبیهسازی شده توسط دو مدل با مقادیر آزمایشهای عملی مقایسه گردید. نتایج نشان داد که مدل هیدرودینامیک کامل در SIRMOD توانایی بالایی در پیشبینی مراحل مختلف آبیاری بهویژه مرحله پیشروی دارد و مدل HYDRUS سه بعدی نیز حجم آب نفوذیافته و هیدروگراف جریان خروجی را با دقت بیشتری در مقایسه با SIRMOD شبیهسازی میکند. مقایسه نتایج حاصل با مقادیر اندازهگیری شده نشان داد کاربرد توام دو نرم افزار مذکور دقت شبیهسازی مقادیر نفوذ و رواناب را افزایش میدهد و مزیت مهم دیگر آن شبیهسازی نحوه توزیع رطوبت خاک در تمامی مراحل آبیاری میباشد.