بررسی نقش گردشگری در توسعه و بازسازی مناطق روستایی در ناحیۀ خرقان شهرستان اوج

نویسندگان

1 مؤسسة آموزش عالی خردگرایان مطهر مشهد

2 دانشگاه فردوسی مشهد

3 دانشگاه فردوسی مشهد

doi
10.22067/geography.v16i2.52885
چکیده

اهداف: هدف پژوهش، بررسی نقش گردشگری در توسعه و بازسازی مناطق روستایی در ناحیة خرقان شهرستان اوج می­ باشد و به دنبال پاسخ­گویی به این سؤال کلیدی می­ باشد که آیا توسعة گردشگری و فعالیت­های مرتبط با آن توانسته است منجر به بهبود توسعه و بازسازی مناطق روستایی در محدودۀ مورد مطالعه شود. روش: نوع تحقیق کاربردی و روش مورد استفاده توصیفی- علی می ­باشد. برای گردآوری داده­ها از روش­های کتابخانه ­ای و میدانی (پرسش­نامه، مشاهده) استفاده شده است. جامعة آماری تحقیق ناحیة خرقان از توابع شهرستان اوج است که تعداد خانوار ساکن در آن بالغ بر 2177 مورد می­باشد که با استفاده از فرمول اصلاح ­شدة کوکران تعداد 249 مورد به ­عنوان نمونه انتخاب شده است. جهت ارزیابی پایایی داده­ها از آزمون آلفای کرونباخ استفاده شد که با توجه به ضریب 76/0 و 78/0 نشان­دهندة مناسب بودن داده­ها و روابط آن­ها می­باشد. برای تجزیه و تحلیل داده­ها از آزمون­های آماری از قبیل آزمون رتبه­ای فریدمن، رگرسیون چندمتغیره و تحلیل مسیر و نرم ابزار EQS بهره گرفته شده است. یافته ­ها/نتایج: یافته ­های آزمون­های استفاده ­شده نشان می د­هد که تفاوت میانگین­ها از دیدگاه پاسخگویان در نقاط روستایی نمونه با توجه به سطح آلفای 01/0کاملا معنادار گزارش شده است. برازش مدل رگرسیونی نشان­دهندة تأثیر مثبت گردشگری در توسعه و بازسازی روستایی محل سکونت به میزان 64/0 می‌باشد. آزمون تحلیل مسیر نشان می­دهد که بیشترین اثر کلی مربوط به بعد ابعاد اقتصادی با میزان­(448/0) است و بعد زیست ­محیطی با میزان ­(301/0) کمترین اثر کلی در توسعه و بازسازی روستایی در منطقة مورد مطالعه را داشته است. همچنین، برازش مدل تحلیل مسیر هم بر­اساس خروجی که از نرم­افزار EQS گرفته شده است، برازش مناسبی را نشان داد. نتیجه ­گیری: نتایج این تحقیق نشان داد که گردشگری روستایی در توسعه و بازسازی مناطق روستایی با توجه به اثراتی که در ابعاد (اقتصادی، اجتماعی-فرهنگی، زیست محیطی و کالبدی)­، در روستاهای محدودة مورد مطالعه به دنبال داشته است به ­عنوان راهبردی برای توسعه و بازسازی روستاهای همجوار که توجه کمتری به آن­ها شده است قلمداد می­ شود.