تحلیل الگوی استقرار نظام فضا و توزیع فعالیت های صنعتی در منطقۀ کلان شهری تهران

نویسندگان

1 دانشگاه تربیت مدرس

2 دانشگاه تربیت مدرس

doi
10.22067/geography.v16i2.60676
چکیده

 اهداف: هدف این پژوهش بررسی نحوۀ توزیع و تمرکز فعالیت‌های بیست و هشت گانۀ صنعتی منطقۀ کلان‌شهری تهران بوده که در ارتباط با الگوهای فضایی نظری متفاوت، تحلیل می ­شود. روش: روش­شناسی پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت و روش کار کمی-تحلیلی است. برای رسیدن به این مهم از روش‌های مختلف کمی اقتصادی همچون شاخص جینی، هرفیندال و شاخص فضایی موران استفاده شده است که در نهایت با الگوهای فضایی تحلیل می‌شوند. داده‌های مورد نیاز این مدل‌ها شامل تعداد اشتغال و همچنین مساحت نواحی مورد بررسی می ­باشد. یافته­ ها/نتایج: نتایج نشان می‌دهد که الگوی فضایی-فعالیتی منطقه کلان‌شهری تهران از الگوی تک‌مرکزی پیروی کرده در صورتی که توزیع فعالیت‌ها در زیربخش‌های صنعت به صورت الگوی اتفاقی بیشتر مشاهده می‌شود. این الگوهای اتفاقی و یا بدون الگو بودن توزیع زیربخش­های صنعتی از سراسیمه بودن برنامه‌ها و سیاست‌ها در زمینۀ مکان یابی فعالیت‌های صنعتی حکایت دارد. نتیجه­ گیری: می­توان اقدامات مختلفی جهت بهبود کانون­های فعالیتی در منطقه، برای تقویت الگوی چندمرکزی و شبکه‌ای صورت داد که لازمة آن شناسایی زیرمراکز دارای قابلیت و ظرفیت فعالیت‌های صنعتی در بخش صنعت است.  ز این رو، توصیه می­ شود نگرش خوشه­ای به شکل­ گیری فعالیت­های صنعتی برای استفاده از مزیت­های مکانی منطقۀ کلان شهری تهران از یک طرف و تقویت چندمرکزگرایی از طرف دیگر در دستور کار مقامات و برنامه ­ریزان منطقه قرار بگیرد.