نقش گروه های ذی‌نفوذ و نیروهای اجتماعی در انتخابات مجلس شورای اسلامی (نمونۀ پژوهی: حوزۀ انتخابیة ممسنی)

نویسندگان

1 دانشگاه فردوسی مشهد

2 دانشگاه علامه طباطبائی

3 دانشگاه تربیت مدرس

doi
10.22067/geography.v16i2.75910
چکیده

اهداف: گروه‌های ذی‌نفوذ و نیروهای اجتماعی در عرصۀ سیاسی نقش مهمی ایفا می­ کنند و می‌توانند مسیر آیندۀ تحولات را به نفع خود سامان دهند. در حوزۀ انتخابیۀ ممسنی تأثیر­گذاری گروه­های ذی‌نفوذ و نیروهای اجتماعی در طیفی از جهت­ گیری­های متغیر در کوتاه­ مدت و ثابت در بلندمدت در نوسان است. برخی از آن­ها در روندهای سیاسی شهرستان ممسنی به طور مُستمر حضور دارند و در ایام انتخابات مجلس شورای اسلامی بر حجم اثرگذاری خود می­ افزایند و می‌توانند روند تحولات را در راستای اهداف خود هدایت کنند. بزرگان و موی­سپیدان طوایف، گروه‌های خویشاوندی و متنفذان محلی از جمله گروه­های ذی‌نفوذ و بازاریان، کشاورزان، اقشار مذهبی، زنان، روشنفکران و نخبگان از جمله نیروهای اجتماعی در حوزۀ انتخابیه ممسنی هستند. هدف از پژوهش حاضر، بررسی و تحلیل چگونگی و ارزیابی میزان نقش­آفرینی این بازیگران سیاسی در انتخابات مجلس شورای اسلامی در فضای جغرافیایی ممسنی است. روش: پژوهش حاضر از نوع توصیفی ـ تحلیلی است و با بهره‌گیری از اطلاعات کتابخانه­ ای و تحلیل آماری داده­ های میدانی (پرسش­نامه و مصاحبه) به انجام رسیده است. سؤال اصلی این است که گروه­های ذی‌نفوذ و نیروهای اجتماعی چه نقشی در انتخابات مجلس شورای اسلامی در حوزۀ انتخابیه ممسنی دارند؟ یافته‌ها/ نتایج: یافته ها و نتایج پژوهش نشان داد که گروه­های ذی‌نفوذ به صورت ثابت و پایدار و نیروهای اجتماعی به صورت فعال و منفعل از طریق هویت و تعلق مکانی و ساخت طایفه­ ای و تماس با کارگزاران در فرایند انتخابات مجلس و جهت‌دهی به آرای مردم در حوزۀ انتخابیۀ ممسنی ایفای نقش می‌کنند که در این میان نقش گروه‌های ذی‌نفوذ پر رنگ‌تر است (چگونگی). از طرفی میزان نقش ­آفرینی بازیگران سیاسی متفاوت است. در بین گروه­های ذی ­نفوذ در مناطق شهری و روستایی به ترتیب متنفذان محلی و ریش ­سفیدان از بیشترین و ریش ­سفیدان و متنفذان محلی از کمترین میزان تأثیرگذاری برخوردار هستند. در میان نیرو­های اجتماعی در مناطق شهری و روستایی به ترتیب بیشترین اثرگذاری مربوط به معلمان و کمترین میزان تأثیرگذاری مربوط به اقشار مذهبی است.