واکاوی همدید ناهنجاری های رطوبت ویژه پاییزهای خشک در شمالغرب ایران
نویسندگان
1 استادیار دانشگاه آزاد واحداهر
2 استادیار دانشگاه آزاد تبریز
3 کارشناس محیط زیست مشکین شهر
4 معاون اداره حفاظت محیط زیست شهرستان مشکین شهر
doi
10.22034/jmas.2024.424259.1218چکیده
عناصر اقلیمی بهویژه بارش دارای تغییرات معنی داری در دورههای زمانی هستند. شناخت این تغییرات، امکان بهرهوری بهینه از طبیعت را فراهم میسازد. در این پژوهش با به کارگیری رویکرد محیطی به گردشی با محاسبه شاخص بارش استاندارد با نرمافزار DIC طی دوره آماری 2016- 1987 پاییزهای خشک مشخص شد. سپس نقشههای بیهنجاری فصل پاییز ارتفاع ژئو پتانسیل تراز 500 هکتوپاسکال، بیهنجاری فشار متوسط دریا (slp)، بیهنجاری رطوبت ویژه تراز 700 هکتوپاسکال، نقشههای میانگین فصل پاییز فشار متوسط سطح دریا، ارتفاع زئو پتانسیل تراز 500 هکتوپاسکال و نمودارهوف مولر رطوبت ویژه تراز700 و1000 هکتوپاسکال از مجموع دادههای بازسازی شده سایت NCAR/CEP دریافت و مورد بررسی قرار گرفت. نتایج این تحقیق نشان داد در پاییزهای خشک بیهنجاریهای شدید مثبت نسبت به میانگین بلندمدت در سطح زمین بیانگر حاکمیت بیشتر شرایط پرفشار بوده که مانع کم فشارهای ورودی به منطقه گردیده است. بیهنجاریهای مثبت نسبت به میانگین بلندمدت در تراز 500 هکتوپاسکال بیانگر حاکمیت پرارتفاع بوده که مانع انتقال آب و هوای گرم و مرطوب عرضهای پایین تر به سطح منطقه شده است. همچنین بررسی نمودارهای هوف مولر نوع اول و دوم تراز 700 هکتوپاسکال و 1000 هکتوپاسکال در عرض 38 درجه شمالی و طول 48 درجه شرقی در پاییزهای خشک شمالغرب نشان دهنده کاهش قابل توجه رطوبت ویژه این تراز به ویژه در عرضهای جنوبی (15 تا 30 درجه شمالی) در 4 مورد از 5 نمونه مطالعاتی میباشد که این موضوع اهمیت سامانههای کم فشار سودانی و تلفیقی سودانی- مدیترانهای در تزریق رطوبت به محدوده مورد مطالعه را نشان میدهد.