تأثیر تنش آبی دورهای و شوری ناشی از آب دریای خزر بر عملکرد واجزای عملکرد گندم
نویسندگان
1 استادیار گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
2 دانشجوی کارشناسی ارشد آبیاری و زهکشی گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی، گرگان، ایران
3 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ،گرگان، ایران
4 دانشیار گروه اصلاح نباتات دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران
doi
چکیده
آبهای شور، از جمله آبدریا در زمانهای گذشته به عنوان آب غیرقابل استفاده به حساب میآمد ولی پژوهشهای جدید در دو دهه اخیر نشان داده است که برنامهریزیهای آبیاری، بر پایه استفاده از آبهای شور قابل اجرا میباشد. هدف این پژوهش، بررسی تأثیر توأم تنشآبی دورهای و شوری ناشی از آبدریا بر عملکرد گندم میباشد. در این پژوهش آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک کامل تصادفی مشتمل بر 20 تیمار و 3 تکرار در دانشگاه علوم کشاورزی گرگان در پاییز 1390 انجام شد. تنشآبـی دورهای درچهار سطح شامل I1تنش مرحله اولیه، I2تنش مرحله توسعه I3تنش مرحله میانی وI4 تنش مرحله نهایی و تنش شوری در 5 سطح S1، S2،S3 ، S4 و S5 به ترتیب اختلاط 0، 25، 50، 75 و 100 درصد آب دریای خزر با آب معمولی با شوری 7/0، 1/4،1/11، 1/18 و 4/25 اعمال شد و نتایج نشان داد تنش آبی دورهای و شوری ناشی از آب دریای خزر بر تعداد سنبله، عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیک، وزن صد دانه و شاخص برداشت در سطح یک درصد معنیدار شد. بعد از تیمار شاهد بیشترین عملکرد در شـوری 25% آبدریا و بـدون تنشآبی مشاهده شد و در شوری 75% و 100% آبدریا و تنش دوره توسعه عملکرد دانه به صفر رسید، همچنین بکاربردن آب دریا در تیمارهای مختلف، بیشترین افزایش شوری خاک را در تیمارهای شوری در دوره توسعه (97 درصد افزایش نسبت به شاهد) باعث شد. با توجه به مشکل شوری و کمبود منابع آبی در اکثر نقاط کشور اعمال تنشآبی در مرحله نهایی و نسبت 25 درصد آب دریا برای آبیاری گیاه گندم در سواحل دریای خزر مناسب میباشد.