تحلیل خصوصیات باد در شب و روز و تأثیر آن بر عملکرد سیستم‌های آبیاری بارانی

نویسندگان

1 دانش‌آموخته مقطع کارشناسی ارشد گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

2 استاد گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

doi
چکیده

در این مطالعه به منظور تعیین اثرات سرعت­های مختلف باد در ساعات شب و روز بر عملکرد پنج نوع آبپاش ضربه­ای طی دوره رشد گیاهان، با استفاده از مدل­های سری زمانی به پیش­بینی مقادیر سرعت باد سه سال پیش رو در منطقه تبریز پرداخته شد و مدل ARIMA(2,0,0)(0,1,1)24 برای هر دو سری داده­های سرعت باد روز و شب مناسب تشخیص داده شد. در گام بعدی با استفاده از الگوهای توزیع حاصل از آزمایش­های مزرعه­ای انجام یافته برای آبپاش­های IRRILINE IR30، VYR 35 و RAINBIRD-40B و با لحاظ تأثیر همپوشانی آن­ها در آرایش­ها و ابعاد مختلف شبکه قرارگیری آبپاش­ها، یکنواختی پخش آب در سه کلاس سرعت باد ( 2-0، 4-2 و بیش از 4 متر بر ثانیه) طی دوره رشد گیاه مورد بررسی قرار گرفت. بعلاوه شبیه­سازی الگوهای توزیع آب دو نوع آبپاش RC 130H MEGA و VYR 70 نیز با اجرای برنامه Ador-Sprinkler برای سرعت­های مختلف باد و انواع آرایش آبپاش­ها به انجام رسید. بر اساس نتایج، بین سرعت­های باد روز و شب در فصل بهار اختلاف نسبتاً قابل توجهی وجود داشت اما در فصل تابستان این اختلاف قابل ملاحظه نبود. در طول دوره رشد، آبیاری شبانه ضریب یکنواختی پخش آبپاش­های مورد استفاده در آزمایش را به طور متوسط 46/3 درصد نسبت به آبیاری در روز افزایش داد. در مورد آبپاش­های شبیه سازی شده نیز، مقدار این افزایش به طور متوسط 84/2 درصد بدست آمد. با توجه به نتایج بدست آمده، به طور کلی می­توان بیان نمود که آبیاری شبانه در ماه­های فصل بهار به دلیل کاهش تلفات بادبردگی و در ماه­های فصل تابستان به دلیل کاهش تلفات تبخیر نسبت به آبیاری در اوقات روز قابل توصیه می­باشد.