ارزیابی مشارکتی اثرات زیست محیطی توسعۀ گردشگری در روستاهای هدف استان گلستان با روش ماتریس ICOLD و COPRAS

نویسندگان

1 دانشگاه فردوسی مشهد

doi
10.22067/geography.v16i1.57066
چکیده

اهداف: امروزه گسترش زندگی شهرنشینی و صنعتی در ابعاد مختلف زندگی انسان­ها، سبب نیازمندی آن­ها به گذران اوقات فراغت و گردشگری شده است. بنابراین، توسعة زیرساخت­ها و تسهیلات گردشگری و انجام پروژه­ها و فعالیت­های مرتبط با نیازهای گردشگران، از اهداف اساسی مدیران و برنامه ­ریزان است؛ اما این اقدامات سبب بروز اثرات و پیامدهای زیست­ محیطی متعددی به­ ویژه در نواحی روستایی به ­عنوان فضاهای مقصد شده است. روش: مطالعة حاضر به ارزیابی اثرات زیست­ محیطی فعالیت­های مرتبط با حوزة گردشگری در ابعاد مختلف و به ­شیوة مشارکتی و براساس دیدگاه خود اجتماعات میزبان در 14 روستای هدف گردشگری استان گلستان پرداخته است. برای این منظور با روش ماتریس ICOLD اثرات زیست­ محیطی از دیدگاه مدیران محلی تعیین شد و در گام بعدی روستاها براساس میزان اثرات زیست­ محیطی حاصل از فعالیت­های گردشگری از دیدگاه 366 نمونه که بر اساس فرمول کوکران انتخاب شده ­اند، ارزیابی و از طریق تکنیک تصمیم­ گیری کوپراس اولویت­ بندی شدند. یافته­ ها/ نتایج: براساس نتایج به­ دست آمده، بیشترین اثرات منفی زیست­ محیطی در قالب محیط فیزیکی و شیمیایی (186-) و بیشترین اثرات مثبت در قالب محیط اقتصادی اجتماعی (66+) در روستاها قابل مشاهده است. همچنین، از میان روستاهای مطالعه­ شده روستاهای زیارت و گز شرقی بیشترین و کمترین اثرات زیست­ محیطی را تجربه کرده­ اند.