بررسی تأثیر سطوح مختلف ابرجاذب A200 بر نفوذ آب به خاک در شرایط مزرعه‌ای

نویسندگان

1 استادیار گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

3 دانش آموخته کارشناسی ارشد گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

doi
چکیده

ازجمله راهکارهای مدیریتی جهت استفاده بهینه از منابع آبی محدود موجود، به­کارگیری مواد جاذب رطوبت از جمله پلیمرهای آب­دوست می‌باشد. سرعت نفوذ آب به خاک از پارامترهای بسیار مهم در طراحی روش­های آبیاری است. این تحقیق به­منظور بررسی تأثیر مقادیر مختلف ابرجاذب بر نفوذپذیری آب به خاک با استفاده از روش استوانه­های مضاعف در سطح مزرعه و به صورت آزمایش فاکتوریل با سه تکرار انجام شده‌است. فاکتور اول شامل اعمال سطوح مختلف ابرجاذب در 4 سطح صفر، 8، 16، 24 گرم در متر­مربع و فاکتور زمان بعد از اعمال ابرجاذب به ترتیب شامل روز اعمال ابرجاذب، چهار روز و هشت روز بعد از اعمال آن بودند. هم­چنین در این آزمایش مدل­های کاستیاکف-لوئیز و فیلیپ نیز جهت کمّی‌‌سازی نفوذ آب در خاک استفاده گردید. نتایج این پژوهش نشان داد که افزایش فاکتور غلظت ابرجاذب به کاربرده شده، در سطح 1 و 5 درصد تأثیر معنی­داری بر نفوذ تجمعی و سرعت نهایی نفوذ آب به خاک نداشته‌‌‌است. بنابراین سطوح ابرجاذب به­کار رفته در این تحقیق در مقیاس مزرعه‌ای نتوانسته ‌‌است بر خواص فیزیکی خاک مورد آزمایش غالب شود. اما فاکتور زمان بر آن­ها در سطح 1% معنی­دار بوده است به طوری که از حدود 5 تا 10 میلی­متر بر ساعت در تیمارهای مختلف ابرجاذب به حدود 2 تا 5 میلی­متر بر ساعت کاهش یافته است. همچنین مقادیر ضریب هبستگی (R2) بین داده­های واقعی و مقادیر برآورد شده با مدل­های مذکور نشان داد که هر دو مدل دارای دقت قابل قبول بوده‌اند اما مدل فیلیپ را می‌توان با اطمینان بیش­تری برای برآورد مقادیر نفوذ در شرایط واقعی استفاده نمود.