عوامل مؤثر بر سامان‌دهی ساکنان مرزی جهت کنترل مرزها (مورد: مرزهای جمهوری اسلامی ایران با ترکمنستان در محدودۀ خراسان‌ شمالی)

نویسندگان

1 دانشگاه فردوسی مشهد

doi
10.22067/geography.v15i2.58759
چکیده

اهداف: از آنجا که ایران دارای مرزهای طولانی و همسایگان متعدد است، کنترل مرزها در آن در امنیت ملی از جایگاه برجسته ای برخودار است. البته، این تعدد همسایگان، علاوه‌بر کاهش کارآمدی کنترل مرزها، هزینه‌های جانی و مالی گسترده‌ای را به کشور تحمیل می‌کند. روش: پژوهش حاضر با هدف افزایش کارآمدی و کاهش هزینه‌های جانی و مالی کنترل مرزها، راهبرد سامان‌دهی ساکنان مرزی برای کنترل مرزهای کشور را پیشنهاد داده است و تحقیق با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی و مبتنی بر داده های نظری و میدانی انجام شده است. یافته‌ها/ نتایج: نتایج نشان‌دهندة آن است که 60 عامل مؤثر بر سامان‌دهی ساکنان مرزی در مرزهای ایران و ترکمنستان در محدودة استان خراسان‌ شمالی برای کنترل مرزها هستند که می‌توان آن‌ها را درقالب شش بخش سرزمینی، جمعیتی، اجتماعی- فرهنگی، اقتصادی، سیاسی و نظامی- امنیتی تنظیم کرد. این عوامل موردارزیابی صاحب‌نظران و مسئولان مرتبط، با پرسش‌نامه و با استفاده از آزمون تی تأیید شده است. این عوامل دارای سه وجه مثبت، منفی و هر دو متناسب با زمان هستند که در بازة زمانی انجام ازطریق صاحب‌نظران و مسئولان مرتبط، این عوامل متناسب با این وجوه تنظیم شده‌اند. نتیجه‌گیری: برای اجرایی‌شدن راهبرد پیشنهادی پژوهش حاضر باید در گام اول، این عوامل درنظر گرفته شوند و متناسب با آن، ساکنان مرزی با هدف کنترل مرزهای کشور با ترکمنستان درطول استان خراسان شمالی سامان‌دهی گردند تا علاوه‌بر افزایش کارآمدی، زمینة کاهش هزینه‌های جانی و مالی کنترل مرزی برای کشور فراهم شود.