فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

دریاچه ارومیه بزرگترین دریاچه آب شور کشور است. سطح آب این دریاچه بدلیل گسترش سطح زیرکشت آبی اراضی کشاورزی و همچنین خشکسالی­های اخیر با افت شدید روبرو شده است. نتیجه این وضعیت، مشکلات جدی زیست محیطی برای دریاچه و منطقه اطراف آن بوده است. در این راستا افزایش راندمان آبیاری به عنوان یکی از راهکارهای اساسی در کاهش مصرف آب  و افزایش ورودی به دریاچه مطرح می­باشد. در این مقاله قابلیت این راهکار مورد بررسی قرار گرفته و در آن حوضه زرینه­رود که بزرگترین زیرحوضه دریاچه می­باشد، به عنوان منطقه مطالعاتی انتخاب گردیده است. در ادامه، برای شبیه­سازی­های مورد نیاز از مدل SWAT  استفاده گردید. بدین منظور ابتدا این مدل با استفاده از 6 ایستگاه آبسنجی در سطح حوضه واسنجی و اعتبارسنجی شد. سپس، میزان تبخیر و تعرق واقعی و عملکرد محصولات کشاورزی عمده حوضه در سال­های پرباران بر اساس اطلاعات سند ملی آب واسنجی شد، که نتایج  R2 بیش از 80/0 را نشان داد. مدل واسنجی شده همراه با تمهیداتی که برای تغییر روش آبیاری سطحی (راندمان 38 درصد)  به بارانی (راندمان 60 درصد) و قطره­ای (راندمان 80 درصد) انجام شد نشان داد که مقدار محصول تولیدی بطور متوسط 20 درصد نسبت به شرایط پایه افزایش یافته، سطح آب زیرزمینی با افت شدیدتر روبرو شده و مقدار حجم آب ورودی به دریاچه تغییر معنی­داری نخواهد داشت. لذا، این روش نمی­تواند راه حل اساسی در جهت تامین نیاز آبی دریاچه ارومیه تلقی گردد.