بررسی تأثیر شوری و سدیم آب بر منحنی مشخصه رطوبتی خاک و شاخص کیفیت فیزیکی خاک

نویسندگان

1 - دانشیار گروه مهندسی آب دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 فارغ التحصیل کارشناسی ارشد آبیاری و زهکشی، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

3 استاد گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

doi
چکیده

با وجود افزایش تقاضای موادغذایی و کمبود منابع آب شیرین، بررسی تأثیر استفاده از آب­های شور و سدیمی بر ویژگی­های خاک ضروری است. هدف از انجام این پژوهش بررسی تأثیر شوری و سدیم آب بر منحنی مشخصه رطوبتی و شاخص کیفیت فیزیکی خاک (S) می­باشد. سه بافت لومی، رسی و شنی، سه سطح 5، 10و 20 برای SAR، سه سطح 4 ،8 و 12 دسی­زیمنس بر متر برای EC و آب مقطر برای این منظور به کار برده شد. از نمک­های NaCl،  CaCl2و MgCl2 با نسبت 2:1Ca:Mg= برای تهیه تیمار­ها استفاده شد. رطوبت نمونه­ها توسط دستگاه صفحات فشاری در سه تکرار و در 8 مکش اندازه­گیری شد. با استفاده از نرم افزار RETC، پارامتر­های معادله ونگنوختن-معلم تعیین و سپس با استفاده از آن­ها شاخص S نیز محاسبه شد. نتایج نشان داد در یک SAR معین، با کاهش شوری مقادیر رطوبت در یک مکش خاص افزایش می­یابد و این افزایش در مکش­های بزرگ­تر، بیشتر مشاهده شد. تأثیر شوری و سدیم برای خاک لومی و رسی بیش­تر از شنی بود. همچنین شاخص S نیز با افزایش SAR و کاهش شوری کاهش یافت که نشان می­دهد سدیم باعث تخریب ساختمان خاک شده است. نتایج تحلیل آماری نشان داد که شوری و سدیم تأثیر معنی­داری (P<0.01) بر پارامتر­های معادله ونگنوختن- معلم و نیز شاخص S دارند. بنابراین کیفیت آب بر شکل منحنی رطوبتی خاک و شاخص S تأثیر دارد.