مقايسه‌ي جلوه‌هاي نوآوري شعر اندلس و مهجر

نویسندگان

1 دانشگاه علامه طباطبايي

2 دانشگاه علامه طباطبايي

doi
چکیده

از جريان‌هاي ادبي شکل‌گرفته در خارج از سرزمين‌هاي عرب مي‌توان به ادب اندلس و مهجر اشاره کرد؛ اين دو جريان که يکي به سده‌هاي هشتم تا پانزدهم ميلادي و ديگري به اواخر قرن نوزدهم و دهه‌هاي آغازين قرن بيستم مربوط است، موجب تحولاتي در قالب و درون‌مايه‌هاي شعر عربي شده‌اند. اگرچه پاره‌اي از اين تحولات مانند به‌کارگيري واژگان ساده، آشنا و آهنگين و يا خروج از قالب‌هاي شعري قديم عرب، ميان دو جريان مشترک است؛ درعين‌حال، تفاوت‌هايي نيز ميان آن‌ها وجود دارد؛ به‌عنوان نمونه در شعر مهجر برخلاف شعر اندلس، گرايش‌هاي فلسفي و تأمل در نفس انسان و حقايق هستي را شاهد هستيم. حال آنکه شهر اندلس از چنين عمق و ژرف‌نگري‌اي برخوردار نيست. درمجموع مي‌توان گفت نوآوري‌هاي شعراي مهجر، به‌ويژه مهجر شمالي، عميق‌تر و تأثيرگذار‌تر است. هرچند در اين امر، فضل تقدّم با اندلسيان است.