بررسی نهشته های کرتاسه پایینی در حوضه رسوبی کپه داغ غربی در شمال اقلیم تتیس (برش آق بند) با استفاده از نانوفسیل های آهکی

نویسندگان

1 استادیار دانشکده زمین‌شناسی، دانشکدگان علوم، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 کارشناس‌ارشد زمین‌شناسی، دانشکدگان علوم، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 استاد دانشکده زمین‌شناسی، دانشکدگان علوم، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22084/nfag.2023.28018.1566
چکیده

نهشته­های رسوبی کرتاسه پایینی در بخش بالایی سازند سرچشمه و سازند سنگانه در غرب حوضه کپه­­داغ غربی در شمال گنبد­کاووس، برش آق­بند انتخاب و برای مطالعه نانوفسیل­های آهکی آن مورد مطالعه قرار گرفت. تعداد53 نمونه از 138 متر ضخامت آهک­های آرژیلیتی و شیل و مارن­های خاکستری روشن تا تیره نهشته­های کرتاسه پایینی برداشت شد. در این مطالعه تعداد 60 گونه نانوفسیلی از 25 جنس و 6 خانواده تشخیص داده شد. بر طبق زیست­زون­های حوضه تتیس، بخش­های بالایی زیست­زون NC5 (E, D) تا NC9A و بر اساس زیست چینه­نگاری استاندارد، بخش­های بالایی زیست­زون CC6 تا CC8b تشخیص داده شد و سن نسبی بارمین پسین تا آلبین میانی-پسین؟ برای رسوبات مورد مطالعه، پیشنهاد شد. این مطالعات نشان داد که سطح تراز نسبی آب­های اقیانوس تتیس در حوضه کپه­داغ، با توجه به سنگ­شناسی آن، مشابه با دیگر نقاط دنیا در بارمین و آپتین افزایش و در آلبین کاهش داشته ­است. مارن­های خاکستری تا زرد سازند آقچه­گیل با سن نئوژن بر روی مارن­های خاکستری تیره سازند سنگانه در برش مورد مطالعه قرار دارند و بیانگر یک ناپیوستگی از آلبین پسین تا نئوژن در برش مورد مطالعه می­باشند. مجموعه فسیلی موجود و حضور گونه­های آب گرم نظیر Rhagodiscus asper،Ragodiscus gallagheri، Rhagodiscus angustus،Rhagodiscus achylostaurion و Tranolithus orionatus نشان دهنده نهشته شدن این واحدهای رسوبی در عرض­های جغرافیایی پایین تا متوسط در این ناحیه از تتیس در حوضه کپه­داغ غربی است.