مناسبترین روش برآورد تبخیر و تعرق پتانسیل در شرایط کمبود داده هواشناسی در ماههای گرم و سرد سال (مطالعه موردی شهرستان اصفهان)
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد آبیاری و زهکشی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران
2 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
3 استاد، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران
4 دانشجوی دکتری عمران-آب، دانشکده مهندسی، دانشگاه UM، مالزی
5 دانشجوی کارشناسی ارشد آبیاری و زهکشی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
doi
چکیده
پدیده تبخیر و تعرق باعث تلفات آب و رطوبت از سطوح آبی، خاک و پوشش گیاهی شده و محاسبه آن از طریق روشی مناسب با توجه به میزان اندک نزولات جوی و محدودیت منابع آب در ایران از اهمیت زیادی برخورداراست. روشهای متداولی برای محاسبهی تبخیر و تعرق وجود دارد. پژوهش حاضر در اصفهان انجام شد که در آن صحت شش روش تجربی محاسبه تبخیر و تعرق پتانسیل (روش تشعشعی-فائو 24، بلانی-کریدل فائو، هارگریوز-سامانی، پریستلی تیلور، مکینگ 1957 و تورک) در مقابل روش پرکاربرد فائو پنمن- مانتیث مقایسه گردید. به کمک نرمافزار Ref-ET در طی آمار 47 ساله (1964-2010) برای ماههای سرد و گرم سال که بر اساس متوسط دما به کمک نرمافزار SAS تقسیمبندی شدهاند محاسبات انجام شد. نتایج نشان داده در اکثر موارد این معادلات برای ماههای سرد سال کاربرد داشته که در آن به ترتیب استفاده از معادلات بلانی کریدل، مکینگ، تشعشعی، هارگریوز، تورک، تیلور به دلیل دارا بودن ضریب تعیین تعدیل یافتهR2 بزرگتر (نزدیک به یک)، خطای RMSE کمتر (نزدیک به صفر) و در نتیجه نسبت R2/RMSE بیشتر (بزرگتر از یک)، جایگزین مناسب برای معادله فائو پنمن- مانتیث میباشند. برای ماههای گرم سال با توجه به R2 کم و خطای RMSE زیاد پیشنهاد میشود تنها از بلانی-کریدل استفاده شود.
