اثر ژنوتیپ، ریزنمونه و تنظیم کننده های رشد گیاهی بر اندام‌زایی درون شیشه‌ای آفتابگردان (Helianthus annuus L.)

نویسندگان

1 گروه به نژادی و بیوتکنولوژی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز

2 هیات علمی گروه به نژادی و بیوتکنولوژی گیاهی، دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز

3 هیات علمی گروه به نژادی و بیوتکنولوژی گیاهی، دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز

doi
چکیده

چکیدهدر این پژوهش به منظور دستیابی به باززایی با فراوانی بالا در آفتابگردان، تاثیر پنج ژنوتیپ (رکورد، پروگرس، گابور، AF81-196 A line وCMS19 A line)، بخش ابتدایی و انتهایی لپه و 10 ترکیب تنظیم کننده رشد در اندام-زایی مورد بررسی قرار گرفت. بذور بدون پوسته ضدعفونی سطحی شد و روی محیط کشت MS2/1 بدون هورمون جوانه زد. هر لپه گیاهچه دو روزه از وسط بریده شد و سه ریزنمونه از هر بخش به محیط باززایی منتقل شد. محیط باززایی شامل محیط کشت MS غنی شده با دو سطح BAP (یک و دو میلی گرم در لیتر) در ترکیب با سه سطح از تنظیم کننده‌های NAA و IAA (صفر، نیم و یک میلی گرم در لیتر) بود. آزمایش به صورت فاکتوریل با طرح پایه کاملاً تصادفی در سه تکرار انجام گرفت. تجزیه آماری نشان داد تفاوت معنی‌داری بین ژنوتیپ، ریزنمونه و تیمارهای هورمونی برای دو شاخص اندام‌زایی شامل درصد باززایی و متوسط تعداد شاخساره در هر ریزنمونه وجود دارد. نتایج ما نشان داد که باززایی در آفتابگردان وابسته به ژنوتیپ است و بخش ابتدایی لپه پتانسیل بیشتری برای شاخه‌زایی داشت. ژنوتیپ‌‌های CMS19 و پروگرس با درصد شاخه‌زایی به ترتیب 21/52 و 21/42 درصد بهترین ژنوتیپ‌های پاسخ دهنده به کشت درون شیشه‌ای بودند و ترکیب دو میلی گرم در لیتر BAP با یک میلی گرم در لیتر IAA بیشترین میزان شاخه‌زایی را داشت.