فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کانسار چندفلزی ایپک در فاصله 14 کیلومتری جنوب اشتهارد (استان البرز) واقع شده و بخشی از کمربند آتشفشانی مردآباد- بوئین‌زهرا است. کانه‌زایی به‌صورت پهنه‌های سیلیسی- سولفیدی (N90E/60-70N) درون توالی توفی و گدازه‌ای ائوسن زیرین- میانی رخ داده و دارای ارتباط فضایی با توده کوارتز مونزودیوریتی- پیروکسن کوارتز مونزودیوریتی ائوسن میانی است. پهنه اصلی کانه‌دار حدود 1 کیلومتر درازا و تا 2 متر پهنا داشته و توسط هاله‌ دگرسانی آرژیلیک حدواسط به ضخامت 3 تا 10 متر دربر گرفته شده است. پیریت، کالکوپیریت، گالن، اسفالریت، پیرولوسیت، پسیلوملان، کوارتز، باریت، کلسیت و سریسیت- ایلیت، کانی‌های تشکیل‌دهنده کانسنگ در کانسار ایپک هستند. سروزیت، اسمیت‌زونیت، مالاکیت، کالکوسیت و گوتیت در اثر فرایندهای برون‌زاد تشکیل شده‌اند. انواع بافت کانسنگ شامل دانه‌پراکنده، رگه- رگچه‌ای، بِرشی، پوسته‌ای، گل‌کلمی، کاکلی، پرمانند، تیغه‌ای، پُرکننده فضای خالی و جانشینی می‌باشد. شش مرحله کانه‌زایی در ایپک قابل تفکیک است که کانه‌زایی مس، سرب و روی به‌صورت رگه‌ها و برش‌های کوارتز- پیریت- کالکوپیریت- گالن- اسفالریت در مرحله دوم رخ داده است. دگرسانی گرمابی شامل دگرسانی‌های سیلیسی، کربناتی، آرژیلیک حدواسط و پروپیلیتیک می‌باشد. الگوی عناصر کمیاب و کمیاب خاکی بهنجار شده به کندریت برای نمونه‌های کانه‌دار، توده کوارتز مونزودیوریتی و سنگ‌های میزبان (کریستال توف و گدازه آندزیت بازالتی)، مشابه است. این امر بیانگر نقش دگرسانی و شسته‌شدن عناصر از سنگ‌های میزبان آتشفشانی در تشکیل کانه‌زایی است. ویژگی‌های کانه‌زایی در کانسار چندفلزی ایپک با کانسارهای اپی‌ترمال نوع سولفیداسیون حدواسط قابل مقایسه است.