تعیین عمق بهینه آبیاری برای محصول گندم و گوجه فرنگی به‌کمک مدل Aquacrop (مطالعه موردی مشهد)

نویسندگان

1 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 - دانشجوی کارشناسی ارشد سازه‌ آبی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا همدان، همدان، ایران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد آبیاری و زهکشی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا همدان، همدان، ایران

4 دانشجوی کارشناسی ارشد آبیاری و زهکشی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

doi
چکیده

امروزه ابزارهای لازم برای کمک به طراحان سیستم‌های آبیاری، مشاوران، کشاورزان و مدیران بخش کشاورزی جهت مدیریت بهینه آب آبیاری در بخش‌های مختلف کشاورزی لازم و ضروری می‌باشد؛ لذا سازمان فائو با توسعه مدل Aquacrop موجب فراهم شدن این ابزارهای ضروری مدیریتی شده است. امروزه اقدامات چندی برای حفظ و صرفه‌جویی آب در سطح مزرعه و خارج از آن قابل اجراست. ازجمله اقدامات داخل مزرعه تعیین عمق بهینه آبیاری برای محصول و کاربرد یکنواخت‌تر و کاراتر آب است. این پژوهش نیز به­منظور تعیین عمق بهینه آبیاری و تحلیل اقتصادی آن برای محصول گندم و گوجه‌فرنگی در مزارع خراسان رضوی (مشهد) به کمک مدل AquaCrop انجام شده است. با محاسبه 4 سطح از آب آبیاری (Wm،  Ww،  WelوWl)، نشان داده شده است که حداکثر عمق آبیاری به میزان 30% برای گندم و 10% برای گوجه‌فرنگی برای بدست آوردن حداکثر عملکرد، کاهش مصرف آب صورت گرفته است. منحنی توابع تولید رسم شده این محصولات نشان از افزایش عملکرد 57% برای گندم و حدود 20% برای گوجه‌فرنگی بوده است که در تحلیل اقتصادی سود حاصل از آن برای گندم 01/51 میلیون ریال و برای گوجه‌فرنگی 80/117 میلیون ریال بدست آمده است.