فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اهداف: گردشگری یک عامل مهم در استقرار منابع گوناگون و توسعۀ مناطق کمتر توسعه‌یافته به-شمار می‌رود. با بهره‌گیری حساب‌شده از توسعۀ گردشگری، می‌توان زمینۀ توسعۀ اقتصادی، اجتماعی ـ فرهنگی و محیط‌زیستی بسیاری از مناطق محروم را فراهم آورد. در این پژوهش، هدف این است که نخست نقش گردشگری در توسعۀ منطقه‌ای شهرستان مراغه بررسی‌گردد؛ سپس عوامل تأثیرگذار گردشگری در منطقه اولویت‌بندی شود. همچنین راهکارهایی برای توسعة پایدار گردشگری ارائه ‌شود تا ضمن افزایش منافع حاصل از آن، بتوان تأثیرات منفی آن را به حداقل کاهش داد. روش: این پژوهش با توجّه به نوع هدف، کاربردی و از نظر ماهیت و روش، توصیفی ـ تحلیلی و همبستگی است. جامعة آماری پژوهش شامل کارشناسان، متخصّصان (اساتید دانشگاهی رشته‌های مربوط)مسئولین سازمان‌ها و ادارات و مردم محلّی شهرستان مراغه، با جامعۀ آماری 15000 نفر و تعداد نمونه 400 نفر است. روش گردآوری داده‌ها و اطّلاعات در این پژوهش، روش کتابخانه‌ای و میدانی (پرسش‏نامه) است. برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها و آزمون فرضیات پژوهش از تحلیل رگرسیون خطّی ساده، آزمون t و مدل F,ANP استفاده شده است. یافته‌ها/ نتایج: نتایج پژوهش حاکی از این است که ضریب تعیین بین متغیّر مستقل (توسعۀ گردشگری) متغیّر وابسته (توسعۀ اقتصادی) برابر 13/0 است. به عبارت دیگر، توسعۀ گردشگری 13درصد تغییرات متغیّر وابسته را توجیه می‌کند. همچنین در بُعد اجتماعی و فرهنگی نیز توسعۀ گردشگری 31 درصد تغییرات ایجادشده در متغیّر وابسته را پیش‌بینی (توجیه) و خطّی‌بودن رابطه بین دو متغیّر توسعۀ گردشگری و توسعۀ اجتماعی ـ فرهنگی را تأیید کرده و نشان می‌دهد توسعۀ گردشگری همانند بُعد اقتصادی، در بهبود وضعیت اجتماعی و فرهنگی شهرستان نیز تأثیر داشته است. همچنین در بُعد زیست‌محیطی نیز گردشگری در محل تأثیر گذاشته است. نتایج رتبه‌بندی عوامل تأثیرگذار نیز براساس ترکیب تحلیل عاملی (FA) و تحلیل شبکه‌ای (ANP) به‌ترتیب عبارت‌اند از: افزایش کیفیت محیط‏زیست، گسترش امکانات بهداشتی و خدمات رفاهی، افزایش حساسیت به محیط، افزایش درآمد. نتیجه‌گیری: نتایج به‌دست‌آمده از تحلیل آماری رگرسیون خطّی و آزمون t نشان داد بین توسعۀ گردشگری و توسعۀ اجتماعی ـ فرهنگی، اقتصادی و زیست‌محیطی منطقه رابطۀ معناداری وجود دارد.