ارزیابی انواع روشهای اندازهگیری برآورد هدایت هیدرولیکی خاک (مطالعه موردی: منطقه مشهد)
نویسندگان
1 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران
2 عضو هیئت علمی گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
3 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
doi
چکیده
یکی از پارامترهای مهم در طراحی سیستمهای زهکشی و تخمین جریان آب درخاک، ضریب هدایت هیدرولیکی خاک میباشد. در مناطقی که سطح آب زیرزمینی در محدوده فعالیت ریشه باشد، معمولاَ از روشهای متداولی نظیر چاهک ارنست، چاهکهای مضاعف و روش پیزومتری برای تعیین هدایت هیدرولیکی خاک در زیر سطح ایستابی استفاده میشود. در بالای سطح ایستابی روشهایی نظیر پمپاژ به چاهک، چاهک معکوس، پرمامتر گلف و ... وجود دارد که متداولترین آنها روش چاهک معکوس میباشد. در شرایط آزمایشگاهی روشهای بار ثابت و بار افتان انجام میشود و یک سری مدلهای کامپیوتری برای تخمین این ضریب نیز ارائه شدهاست. هدف از انجام این تحقیق، بررسی مقادیر هدایت هیدرولیکی اندازهگیری شده در مزراع تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد به روشهای صحرایی (روش چاهک وارونه) و آزمایشگاهی (روش بارافتان) و مدلهای کامپیوتری و مقایسه نتایج بهدست آمده از این روشها با روش پمپاژ به چاهک بود. نتایج نشان داد که مقادیر K بهدست آمده از روش چاهک وارونه حدود 50% بیشتر از مقادیر K اندازهگیری شده به روش پمپاژ به چاهک بوده و این نسبت برای مقادیر K بهدست آمده از روش آزمایشگاهی حدود نصف و مدلهای کامپیوتری Rosetta و Retc نیز به ترتیب 68% و 165% بود. از سوی دیگر با توجه به درصد اختلاط ذرات معدنی خاک، مدل Rosetta نسبت به مدلRetc، مقادیر K را نزدیکتر به مقادیر روش پمپاژ به چاهک برآورد کرد. همچنین بر اساس بافت خاک، مدلهای Rosetta و Retc در بعضی از چاهکها نتایج خوبی را ارائه نکردند.