پهنه بندی اراضی با قابلیت اجرای آبیاری بارانی با استفاده از روش (AHP) در استان خراسان جنوبی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران

2 استادیار گروه مهندسی آب، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران

3 استادیار، گروه مهندسی آب، دانشگاه بیرجند، بیرجند.و ایران

doi
چکیده

امروزه با بهره‌برداری فراوان و بی‌رویه از منابع آب‌های سطحی و زیرزمینی، مسأله کمبود آب به‌ویژه در بخش کشاورزی جنبه بحرانی پیدا کرده است. بنابراین در مواجهه با مسأله کم‌آبی در بخش کشاورزی، ضروری است از روش‌هایی که با به‌کارگیری آنها بازدهی آب آبیاری افزایش می‌یابد استفاده کرد. یکی از این روش‌ها آبیاری بارانی است. لذا با توجه به اینکه استان خراسان جنوبی از جمله استان‌های واقع در اقلیم خشک و نیمه‌خشک بوده و مشکل آب در این استان به عنوان اساسی‌ترین معضل کشاورزان می‌باشد هدف تحقیق حاضر مکان‌یابی برای امکان استفاده از سیستم‌های آبیاری بارانی در این استان است. بدین منظور کلیه پارامترهای مؤثر در آبیاری بارانی (شامل خصوصیات کیفی آب: کلر ،  HCo3 ، Na ، SAR ، EC ، pH و خصوصیات فیزیکی خاک، شیب، سرعت باد، دمای میانگین)  با استفاده از نرم‌افزار Arc GIS 9.3 پهنه‌بندی و کلاس‌بندی شده و توسط روش میانگین حسابی در AHP تبدیل به یک نقشه شدند که در واقع نقشه نهایی برای مکان‌یابی سیستم‌های آبیاری بارانی در استان بود. مطابق با این تحقیق حدود 15 درصد استان بدون هیچ مشکلی امکان اجرای سیستم بارانی را دارند. حدود 15 درصد با انجام تمهیداتی این قابلیت را داشته و 70 درصد استان برای اجرای سیستم بارانی دارای محدودیتند. این محدودیت‌ها بیشتر ناشی از بالا بودن سرعت باد و میزان کلر منابع آبی می‌باشد.