فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اهداف: مطالعۀ حاضر به ارزیابی تأثیرات محیطی، اقتصادی و اجتماعی سدّ ژاوه در استان کردستان تا سال 1393 و آبگیری آن در آینده پرداخته است. روش: ارزیابی نگرش ساکنین مناطق روستایی واقع در حوضۀ سد، نسبت به تأثیرات احداث آن تا زمان مطالعه و آبگیری آن در آینده، جداگانه صورت گرفته و داده‌ها با تکمیل پرسش‌نامه و مصاحبه با 250 سرپرست خانوار از 13 روستای نمونه، گردآوری شده است. یافته‌ها/نتایج: آسیب‌پذیری‌های ادراک‌شدۀ اقتصادی و محیطی احداث سد، متوجّه وضعیت معیشتی و دارایی‌ها و منابع محیطی تولید کشاورزی روستاها بوده و با افزایش فاصله از سد، افزایش جمعیت و افزایش مقدار زمین، بیشتر ارزیابی شده است. به‌عبارتی، ساکنین برخوردارتر از مواهب و منابع محیطی، احداث سدّ ژاوه را مخاطره‌ای برای دیرپایی سکونت‌پذیری اکوسیستم سکونتگاهی و پایداری نظام معیشتی خود ارزیابی کرده و بیش از منافع آب سد، آسیب‌های آن را متوجّه خود دانسته‌اند. باوجوداین، همچنان حسّ تعلّق و انگیزۀ ماندگاری ساکنین آسیب‌ناپذیر باقی مانده است. نتیجه‌گیری: مدیریت پایدار منابع محدود آب کشاورزی، با توجّه به فزایندگی تقاضا و رخداد کم‌آبی‌های گسترده، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر برای کشور به‌حساب می‌آید. سدسازی برای ذخیرۀ منابع محدود آب، بالقوّه می‌تواند امکان استفادۀ کارآمدتر از آنها را فراهم نماید. امّا اجرای غیراصولی و بدون ارزیابی‌های همه‌جانبه از پیامدهای آن به‌ویژه برای جوامع هدف، اکوسیستم‌های محیطی و انسانی را از فواید آب‌های سطحی محروم کرده و پیامدهای ناگواری برای آنها خواهد داشت.