بررسي سير سوگوارهاي شکست ابرمرد در دو چکامه از بيّاتي و اخوان ثالث
نویسندگان
1 دانشگاه فردوسي مشهد
doi
چکیده
چکيده: عبدالوهّاب بيّاتي (1926- 1999) از نامدارترين سرايندگان پيشگام شعر نو عربي در عصر حاضر است که بهويژه در متن فاخر سوگ- سرودهي «موت الإسکندر المقدوني» از دفتر «الموت في الحياة» به طرح سير سوگوارهاي شکست ابرمرد معاصر عراقي در هيئت اسکندر مقدوني پرداخته است. در ادبيات معاصر فارسي نيز مهدي اخوان ثالث (1307- 1369) در سراسر داستانوارهي بشکوه «قصّهي شهر سنگستان» از دفتر «از اين اوستا» در بزرگداشتي آييني، تراژدي شکست ابرمرد اساطيري ايران يا همان شهريار شهر سنگستان را بازميگويد. اين جستار طي خوانش تطبيقي دو سروده، به تبيين الگوي سوگوارهاي عبدالوهّاب بيّاتي و مهدي اخوان ثالث در تصوير «شکست ابرمرد» پرداخته و کوشيده است تا همگانيها و ناهمسانيهاي اين دو غمنامه را در چگونگي روايت شکست قهرمان بازنمايد؛ براي دستيابي به اين هدف، نگارنده پس از گذري کوتاه بر زندگي و آثار پديدآورندگان دو متن، در آغاز، عناصر مطرحِ دو سوگ- سروده را با تأکيد بر طرح داستاني و سازههاي آن، تصوير ابرمرد و انديشه و بينش او مورد توجه قرار داده و در ادامه، براي برابريابي سازههاي سير سوگوارهاي آنها به تحليل گفتار دو متن، سبک، لحن و تکنيک و واکنش رواني روايتشنو ميپردازد و در بخش پاياني، رويکرد فرجامشناسانه و پيشگويانهي راوي را به تماشا مينشيند؛ برآيند نهايي پژوهش حاضر، بهرهگيري دو پديدآور از عناصر برجستهي هر دو گونهي تراژدي و داستان است که در راستاي تبيين روشن آرمان جاودانگيِ نهفته در ضمير خودآگاه با ترسيم نگارههاي مرگ و نيستي در سيري سوگوارانه، نسبتاً موفق بوده است.
