پيوند فرم و ساختار با محتوا در سوره‌ي مبارکه‌ي تکوير

نویسندگان

1 دانشگاه خوارزمي

doi
چکیده

تکنيک‌هاي زيباي ادبي و ساختارهاي گوناگون زباني و موسيقايي به‌کاررفته در قرآن کريم آنچنان مسحورکننده و شگفت‌آور است که در هر زمان مي‌توان از زاويه‌اي متفاوت به آن نگريست و از درياي شگفتي‌هاي آن چند قطره‌اي نوشيد. رويکرد شکل‌گرايان و ساختارگرايان به متن ازجمله روش‌هايي است که مي‌تواند به ما در شناخت برخي ابعاد گوناگون زيبايي‌هاي لفظي و معنوي قرآن کريم، ياري رساند. هدف اين مقاله، تحليل فرم و ساختار در سوره‌ي مبارکه‌ي تکوير و بررسي ارتباط آن‌ها با محتواي اين سوره است و به همين منظور، ساختارهاي زباني و موسيقايي اين سوره و ارتباط آن‌ها با محتوا، تحليل و بررسي و ساختار موسيقايي در قالب نمودارهاي خطي و ستوني به تصوير کشيده شده است. نتايج اين پژوهش، نشان مي‌دهد که موضوعات مطرح‌شده در اين سوره بر طبق اصول و مباني هماهنگ و منسجمي بيان شده به‌گونه‌اي که چهارده آيه‌ي نخست سوره به منزله‌ي مقدمه‌چيني براي بيان موضوعات بخش دوم اين سوره است. برجسته‌سازي به‌صورت توازن آوايي، واژگاني و نحوي به ويژه در بخش اول کاملاً مشهود است. ساختار منظم نحوي، استفاده‌ي گسترده از تکنيک تکرار در سطح حروف و واژگان و موسيقي حروف و واژگان، همگي در خدمت اهداف تربيتي و ديني اين سوره قرار دارند. سوره‌ي مبارکه‌ي تکوير، ساختارهاي زباني وموسيقايي هدفمند، منظم و منسجمي دارد که همه‌ي اجزا و عناصر آن متناسب با يکديگر و هماهنگ با محتوا و اهداف تربيتي و ديني قرآن کريم به‌کار گرفته شده‌اند.