ناکارآمدی مدیریت روستایی و توسعه کالبدی نامتوازن در پیرامون کلانشهر تهران (مورد مطالعه: سکونتگاه‎های روستایی شهرستان ری)

نویسندگان

1 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

3 استاد گروه جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
10.30473/psp.2025.75783.2785
چکیده

پژوهش حاضر باهدف تحلیل عوامل مؤثر بر ناکارآمدی مدیریت روستایی و نقش آن بر توسعه کالبدی نامتوازن در پیرامون کلان‌شهر تهران در سکونتگاه‎های روستایی شهرستان ری انجام شده است. این پژوهش به لحاظ هدف کاربردی و از نظر روش پژوهش ترکیبی است. جامعه آماری، سکونتگاه‌های روستایی شهرستان ری بوده و برای تعیین حجم نمونه از نمونه‌گیری ترکیبی متوالی (احتمالی و هدفمند) استفاده شده و ابزار گردآوری اطلاعات پرسشنامه و مصاحبه بوده است. همچنین داده‌های جمع‌آور‌ی‌شده با استفاده از تحلیل عاملی و تحلیل محتوای کیفی تجزیه‌وتحلیل شده‌اند.  نتایج تحقیق نشان داد که نظام مدیریت روستایی به‌عنوان فرایندی پیچیده و چندبعدی در  قالب‌هایی چون فشارها و شکاف‌های سیاستی، پایه‌های فکری متفاوت، ناتوانی در کنترل سوداگری زمین، عدم هماهنگی بین‌بخشی میان نهادهای شهری و روستایی، ضعف در نظارت و اجرای قوانین در روستاهای پیرامون کلان‌شهرها منجر به شکل‌گیری یک سیستم ناکارآمد مدیریت روستایی شده است. از سوی دیگر نظام مدیریت روستایی در قالب عواملی همچون تفرق برنامه‌ریزی ـ سیاستی (با ضریب 772/0)، تفرق قلمرویی ـ مأموریتی (با ضریب 740/0) و ناکارآمدی قوانین و دستورالعمل‌ها (با ضریب 745/0) موجب ناکارآمدی آن و سپس توسعه کالبدی نامتوازنی را در پیرامون کلان‌شهر تهران به وجود آورده است.