تأثيرپذيري نجيب محفوظ از هزارويک شب

نویسندگان

1 دانشگاه تهران

2 دانشگاه تهران

doi
چکیده

چکيده                                                                                         هزارويک شب به‌‌عنوان مشهورترين مجموعه‌ي افسانه‏هاي پريان، با ويژگي خاص چندفرهنگي بودن، همواره مورد توجه نويسندگان بزرگ شرق و غرب قرار داشته است. در اين ميان، نجيب محفوظ، برنده‌ي جايزه‌ي نوبل ادبيات در سال 1988 ميلادي، يکي از برترين آثار خويش را برپايه‌ي هزارويک شب و در امتداد آن نگاشته است که در اين پژوهش بررسي تطبيقي ميان اين دو اثر، تبيين شباهت‌ها و افتراقات آن‌ها از جنبه‌ي ساختار و عناصر داستاني، نيز از جنبه‌ي محتوايي و مضامين حکايت‌هاي دو کتاب، انجام گرفته است. بررسي ساختار کلي هر دو کتاب و تطبيق حکايت‌ها و شخصيت‌هايي که محفوظ از هزارويک شب وام گرفته است، نشان مي‏دهد او در اين اثر توانسته است ضمن حفظ چارچوب اصلي حکايت‌ها، شخصيت‌ها، قهرمانان و عناصر داستاني کتاب اصلي، آن‌ها را در زمانه‌اي ديگر روايت کند. اقتباساتي که محفوظ از هزارويک شب انجام داده است، رنگي از تکرارهاي ملال‌آور ندارد و هرجا که اشکالات تکنيکي و فني در متن کتاب اصلي وجود داشته، در اثري که محفوظ به رشته‌ي تحرير درآورده، مرتفع شده است.