فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ژئوبوتانی به عنوان یک ابزار مفید در اکتشاف مواد معدنی، امروزه در مباحث زیست­محیطی و پاک­سازی محیط­های آلوده به فلزات و شبه فلزات کاربرد زیادی پیدا کرده است. منطقه چلپو در 45 کیلومتری شمال شهرستان کاشمر (خراسان رضوی) قرار دارد. در این تحقیق، با توجه به وجود کانسار انتیموان- طلا و ویژگی­های زمین­شناسی و ژئوشیمی در کنار پوشش گیاهی خاص منطقه، مطالعه ژئوبوتانی گیاهان به منظور شناسایی و معرفی گیاهان نشانگر معدنی، معرفی گیاهان اندمیک و تاثیر ژئوشیمی منطقه بر متالوفیت­های مهم انجام گردید. نمونه­برداری در مراحل دقیق و مشخص از اندام گیاه و خاک محل ریشه گیاهان صورت گرفت. میزان عناصر در نمونه­های خاک­، ریشه و اندام هوایی گیاه مورد مقایسه قرار گرفت. بر اساس نتایج تجزیه­های شیمیایی، میزان آرسنیک تمامی گونه­های گیاهی برداشت شده بالاتر از حد طبیعی در گیاهان است. در گونه Asperula glomerata subsp. Turcomanica بالاتر از 2000 میلی­گرم در تن آرسنیک اندازه­گیری شد. بیشتر گیاهان میزان بالاتری از حد طبیعی یک یا چند عنصر را در خود متمرکز کرده که هم به لحاظ اکتشاف مواد معدنی فلزی و هم از دیدگاه زیست­محیطی بسیار حائز اهمیت است. با وجود نزدیکی نمونه­های برداشت شده از نظر موقعیت مکانی، گیاهان میزان جذب بسیار متفاوتی را در هر عنصر نشان دادند. گیاه اندمیک Astragalus hekmat-safaviae با ضریب انباشت بسیار بالا آرسنیک (9)، آنتیموان (25) و مولیبدن (51) را می­توان به عنوان جاذب یا فراجاذب برای این سه فلز و به عنوان انباشتگر برای عناصر مس و روی (حدود 1) معرفی کرد. گیاه Asperula glomerata subsp. Turcomanica از گیاهان بارز منطقه، برای عناصر روی و مولیبدن ضریب انباشتی حدود 2 را نشان می­دهد. گیاه .Jurinea sp که در این مطالعه برای اولین بار در منطقه مشاهده شده، ضریب انباشت و فاکتور ضریب انتقال بالاتر از یک را برای عناصر روی و مولیبدن نشان می­دهد.