سنجش تغییرات تاب آوری روستایی در دو دوره قبل و بعد از توسعه گردشگری(مورد مطالعه: روستاهای بخش اورامان بخش سروآباد استان کردستان)
نویسندگان
1 دانشیار جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه پیام نور، تهران،ایران
doi
10.30473/psp.2025.73369.2760چکیده
کاهش آسیب پذیری از طریق افزایش تابآوری نواحی روستایی به عنوان راهکار اصلی حرکت در مسیر پایداری برای نواحی روستایی در عصر حاضر توسط برنامهریزان توسعه، مورد استقبال و برنامهریزی قرار گرفتهاست تا نواحی روستایی در برابر تهدیدها و فشارهای اقتصادی و طبیعی، مقاوم و سازگار گردند. در این راستا در پژوهش حاضر، توسعه گردشگری به عنوان فعالیتی تحولزا در محیط روستایی بخش اورامان شهرستان سروآباد مورد بررسی قرارگرفته تا اثرگذاری توسعه این فعالیت در تغییرات وضعیت تابآوری منطقه شناسایی گردد. بدین منظور، با گردآوری دادهها به روش اسنادی در بخش نظری و پیمایشی؛ مبتنی بر توزیع پرسشنامه و مصاحبه در بخش میدانی، تأثیرات توسعه گردشگری در تغییرات سطح تابآوری محیط روستایی در دو دوره قبل و بعد از توسعه گردشگری در منطقه مورد مطالعه سنجیده شد. رویکرد حاکم بر پژوهش، رویکردی آمیخته از هر دو روش کمی و کیفی است. تجزیه و تحلیل دادههای گردآوری شده در بخش کیفی به روش تکنیک تئوری بنیادی و در بخش کمی با آزمونهای آماری ویلکاکسون، تحلیل مسیر و رگرسیون نشان دادند که میانگین سطح تابآوری روستاهای منطقه در سطح معنیداری 05/0 از میانگین برابر 81/2 دوره قبل به 95/2 در دوره بعد، رسیدهاست. بنابراین، میتوان اظهار کرد که گردشگری موجب بهبود سطح تابآوری روستاهای مورد مطالعه شده ، اما این بهبود وضعیت نسبی، شکننده و محدود است تا بتوان پیبرد که ضعفها و موانعی، پیشروی اثرگذاری مطلوب گردشگری در بهبود سطح تابآوری روستاهای منطقه وجود دارد. در مجموع نیز، 62 مانع یا چالش، پیشروی توسعه مطلوب گردشگری در روستاهای منطقه مورد مطالعه وجود دارد که در قالب چهار عاملی اصلی نارساییهای مدیریتی، ضعف برنامهریزی و کمبود خدمات و امکانات مورد نیاز جهت توسعه گردشگری در منطقه؛ ضعف در تأمین منابع مالی و فضای امنیتی حاکم بر روستاهای منطقه؛ نارساییهای اجتماعی و فضای نامناسب کسب و کار و ضعف در بازاریابی و آموزش و کمبود تقاضا جهت توسعه گردشگری در روستاهای منطقه خلاصه شدند.