واکاوي عناصر نمايشي در "مقامات" حريري (504 ه.ق)

نویسندگان

1 دانشگاه تربيت مدرس

2 دانشگاه تربيت مدرس

3 دانشگاه تربيت مدرس

4 دانشگاه تربيت مدرس

doi
چکیده

چکيده                                                                                                                 هر چند نمايشنامه، در دوره‌ي معاصر وارد ادبيات عربي شده، با بررسي آثار کلاسيک ادبيات عربي، روايت‌ها و حکايت‌هايي يافت مي‌شوند که ظرفيت‌هاي نمايشي قابل توجهي دارند. با معرفي چنين حکايت‌هايي، مي‌توان دست‌مايه‌هاي ارزشمندي در اختيار درام‌نويسان معاصر قرار‌داد؛ بدين طريق، هم آثار ادبي گذشته براي نسل معاصر باز‌تعريف مي‌شود و هم آثار نمايشي معاصر از غنا و محتواي بيشتري برخوردار مي‌گردد. در اين مقاله، درصدد ظرفيت‌سنجي نمايشي مقامات حريري هستيم. مقامات حريري، مشتمل بر پنجاه حکايت درام‌گونه است که بين سال‌هاي 495 تا 504 ه.ق. نوشته شده است. با بررسي حکايت‌هايي از "مقامات حريري" مشخص ‌شد که اين‌ حکايت‌ها، عناصر "ساختاري درام" چون: تعريف، هماهنگي، آشفتگي، کشمکش، هول‌و‌ولا، نتيجه و همچنين "عناصر نمايشي" چون موضوع، حادثه، شخصيت، گفتگو، زمان، مکان و حرکت (عمل دراماتيک) دارند. در اين مقاله، با استفاده از روش توصيفي-‌‌‌‌‌‌تحليلي، عناصر نمايش در"مقامات‌حريري"، ظرفيت‌سنجي شدند تا بسآمد عناصر نمايشي در مقامات حريري مشخص شود، همچنين توجه درام‌نويسان معاصر به اقتباس موضوعات نمايشي از اين کتاب، معطوف شود.