آسیبشناسی کالبدی گردشگری در نواحی روستایی (مطالعه موردی: روستاهای شهرستان فومن)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی روستایی ، واحد رشت،دانشگاه آزاد اسلامی ،رشت، ایران
2 دانشیار جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران
3 استادیار جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران
doi
10.30473/psp.2025.73455.2757چکیده
شهرستان فومن همواره به دلیل داشتن جاذبههای طبیعی، انسانی و فرهنگی خاص، مورد توجه گردشگران داخلی و خارجی قرار گرفته، گسترش جریانهای گردشگری در شهرستان، توأم با فقدان برنامه ریزی و مدیریت کارآمد اثرات مثبت و منفی اقتصادی، کالبدی و محیطی متفاوتی را درپی داشته است. مقاله حاضر در نظر دارد با هدف برنامه ریزی صحیح در محیط حساس و شکننده روستایی این شهرستان، آسیبهای گردشگری در بخش کالبدی را تعیین و راهکاری مناسب در جهت کم رنگ شده این آسیب ها ارائه دهد. نوع پژوهش کاربردی، روش مورد استفاده آن توصیفی- تحلیلی و دادهها با استفاده از منابع اسنادی، مطالعات میدانی و نظرات مدیران محلی گردآوری شده است. جامعه نمونه 120 روستا از مجموع 171 روستای شهرستان فومن است. نتایج نشان میدهد آسیبهای شناخته شده کالبدی که به طور مستقیم یا غیر مستقیم از فعالیتهای گردشگری تاثیر پذیرفتهاند در سه گروه کلی تغییر کاربری زمین، تغییر مالکیت و شکل گیری مالکیت غیر بومی، رشد خانههای دوم و آشفتگی در الگوی مسکن قراردارند. با توجه به یافتهها، راهکارهایی شامل اعمال سیاستهای مهار توسعه گردشگری، بهسازی شبکههای موجود، تمرکز بر مسیرهای ارتباطی، تهیه طرح آمایش ناحیه، ساماندهی، مدیریت و نظارت بیشتر بر فعالیتهای مرتبط با گردشگری پیشنهاد شده است.