‌‌عوامل بازدارنده و پیش‌برنده توسعه اقامتگاه‌های بوم‌گردی (مورد مطالعه: روستاهای شهرستان اردبیل)

نویسندگان

1 دانشیار برنامه‌ریزی شهری و روستایی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

2 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

doi
10.30473/psp.2025.72626.2739
چکیده

امــروزه گردشــگری یکــی از منابــع مهــم درآمــد و از عوامــل مؤثــر در توســعه و  پیشــرفت کشــورها اســت. دراین‌میان، اقامتگاه‌های بوم‌گردی نقش کلیدی در توسعه گردشگری و توسعه پایدار روستایی دارد؛ بنابراین، شـناخت عوامل پیش‌برنده و بازدارنده توسعه ایــن نــوع اقامتگاه‌ها ضــرورت خاصــی دارد. پژوهــش حاضــر با هدف شناسـایی و تبییـن عوامـل بازدارنـده و پیش‌برنـدۀ توسعه اقامتگاه‌های بوم‌گردی از دیدگاه خبـرگان در روستاهای شهرسـتان اردبیل (برای نمونه روستای وکیل‌آباد و شام اسبی) انجـام شـده است کـه با استفاده از روش ترکیبی موضـوع بررسی شـده اسـت. رویکـرد تحقیـق متوالـی اکتشـافی اسـت کـه در دو مرحلـه کمی و کیفـی انجـام شـده اسـت. در مرحلـه کیفـی با استفاده از روش مرور دامنه متغیرها و شاخص‌های اصلی شناسایی شـدند و سـپس در فــاز کمی با استفاده از روش پیمایـش و پرسش‌نامه تهیه شده در بین جامعه آماری پژوهش که  100 نفر از شاغلان و آگاهان در زمینه اقامتگاه بوم‌گردی و متخصصان و مدیران محلی روستاهای منتخب بود، قرار گرفت. برای سنجش پایایی و قابلیت اعتماد پرسش‌نامه از آزمون آلفای کرونباخ استفاده شد که میزان 937/0 به‌دست‌آمده که نشانگر سطح اطمینان قابل‌قبول بود. جهت تجزیه‌وتحلیل اطلاعات از روش معادلات ساختاری در نرم‌افزار Smart PLS3 استفاده گردید. نتایج پژوهش نشان داد که عامل اقتصادی (با ضریب اثر 817/0) و اجتماعی - فرهنگی (با ضریب اثر 802/0) عوامل مهم بازدارنده و عامل اجتماعی - فرهنگی (با ضریب اثر 904/0) و اقتصادی (با ضریب اثر 816/0) عوامل مهم پیش‌برنده توسعه اقامتگاه‌های بوم‌گردی در محدوده‌‌های موردمطالعه پژوهش می‌باشند.