فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

توالی تریاس میانی-پسین در زاگرس و خلیج فارس با نام سازند دشتک به عنوان پوش‌سنگ سازندهای مخزنی گروه دهرم دارای اهمیت بسیاری است. از سوی دیگر، بخش‌های پایینی این سازند در برخی میادین، مخزن گاز است. با این وجود، به دلیل عدم وجود داده‌های کافی از این سازند، مطالعات اندکی بر روی آن انجام شده است. دراین پژوهش، رخساره‌ها (و ریزرخساره‌ها)، شرایط ته‌نشینی و دیاژنز این سازند در یک میدان خشکی (میدان Y) و یک میدان دریایی (میدان X) در منطقه فارس ساحلی موردبررسی قرار گرفته است. داده‌ها شامل پتروگرافی 548 مقاطع نازک تهیه‌شده از خرده‌های حفاری 15 چاه‌ میدان‌ Y به همراه داده‌های چاه‌نگاری در 2 چاه از میدان X می‏باشد. نتایج مطالعات، تعداد ۱۵ ریزرخساره را در قالب ۵ کمربند رخساره‏ای نشان می‌دهد. فرآیندهای دیاژنزی مانند تراکم مکانیکی و شیمیایی، انحلال، دولومیتی‏شدن و انیدریتی‌شدن، سیمانی‌شدن (سیمان‎های کلسیتی از نوع سیمان هم بعد، سیمان موزاییک، فراگیر و درشت‌بلور با رخ دوقلو) و در مواردی شکستگی، با توجه به ویژگی‎های بافتی اولیه، تأثیر بسزایی درتوزیع سامانه روزنه‏های درون انواع ریزرخساره‌ها دارند. مقایسه نگار گاما در چاه‌های میدان Y و میدان X نشان داد که حجم شیل در زون‌های مختلف، در میدان Y کمتر از چاه‌های مورد بررسی در میدان X است. همچنین مقادیر کانی‌های کربناته (آهک و دولومیت) در چاه‌های میدان X بیشتر است. نتایج نشان می‌دهد که چاه Y دارای حجم انیدریت بالاتری نسبت به چاه‌های میدان دریایی است. به عبارت دیگر حضور مقادیر بالای شیل در چاه‌های دریایی، مقادیر بیشتر انیدریت در چاه خشکی و حضور رخساره‌های کربناته و حتی زیستی در چاه خشکی نشان می‌دهد که ژرفای آب در زمان ته‌نشست از جنوب به شمال فعلی در منطقه بخش مرکزی خلیج فارس کاهش یافته است. مجموع نتایج نشان می‌دهد که سازند دشتک در چاه مورد مطالعه در میدان خشکی در ژرفای کمتری نهشته شده است.