نقش ویژگیهای زمینهای شهروندان در مواجهه با عوامل استرسزا محیطی در فضای شهری (مورد مطالعه: منطقه 10شهر مشهد)
نویسندگان
1 استادیار گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.
2 کارشناسیارشد جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
doi
10.30473/psp.2024.71107.2726چکیده
کیفیت محیط یکی از عوامل مهم در آرامش روانی و استرس شهروندان است. برایناساس مطالعه حاضر تلاش دارد استرس تجربه شده در فضای شهر را برحسب ویژگیهای اکتسابی وغیراکتسابی شهروندان در منطقه۱۰شهرمشهد مورد سنجش قراردهد و همچنین نشان دهد آیا سابقه سکونت در محیط میتواند سبب انعطافپذیری فرد در مواجهه با عناصر استرسزا محیط شود؟ مطالعه از نوع توصیفی-تحلیلی است که با بررسی منابع مرتبط و تدوین مدل مفهومی، اقدام به دستهبندی عناصر استرسزا محیط شهری در سه دسته محیط مسکونی(با۱۶متغیر)، عناصرحرکتی(شامل۱۵متغیر)و کاربریهای عمده(با۱۴متغیر) شد. حجم نمونه باتوجه به نوع آزمونهای آماری،250نفر از ساکنین منطقه10تعیین گردید. دادههای جمع آوریشده پس از کدگذاری و ورود به نرمافزارSpss، با بهرهگیری از روشهای آمارتوصیفی و استنباطی نظیر نظیر آزمونتی، همبستگی، خط ترند و ضریبR2 و همچنین جداولمتعامد مورد تحلیل قرارگرفت. نتایج نشان دادکه عناصرمحیطی، سطح استرس بیشتری را در بین متاهلان(درمقابل مجردان)، زنان(درمقایسه مردان)، افراد مسن(درمقابل جوانان) و افراد باسوادتر (درمقابل افرادکم سوادتر) بههمراه داشتهاست. از سوی دیگر بررسی سابقه سکونت نیز نشان داد که باافزایش آن، سطح استرس تجربه شده افراد از محیط شهری کاهش مییابد که این موضوع بیشترین اثر را بر افراد مسن و افراد با سطح تحصیلات بالاترداشته است. یافتههای تکمیلی مشخص کرد که استرس تجربه شده افراد از یک محیط در محیطهای دیگر نیز انتشار مییابد. ازاینرو سطح آرامش فرد از محیط مسکونی، میتواند نقش مهمیدر احساس وی از محیطهای پیرامونی داشته باشد. درنهایت توجه به مقیاسهای انسانی و تلاش بهمنظور اهمیت دادن به ساختار محله در برنامهریزیها میتواند نقش مهمیدر انعطافپذیری افراد در مواجهه با عناصر استرسزا محیطی داشتهباشد.