مطالعه نسل های چندگانه الیوین در متاپریدوتیت های منطقه شصت پیچ با استفاده از ریزکاوالکترونی و طیف سنجی رامان
نویسندگان
1 استاد گروه زمینشناسی، دانشکده علومپایه، دانشگاه شهید باهنرکرمان، کرمان، ایران
2 استادیار گروه زمینشناسی، دانشکده علومپایه، دانشگاه ولایت، ایرانشهر، ایران
3 استادیار گروه زمینشناسی، دانشکده علومپایه، دانشگاه شهید باهنرکرمان، کرمان، ایران
doi
10.22084/nfag.2023.26802.1531چکیده
منطقه شصتپیچ میزبان مجموعهای افیولیتی است که در جنوبغرب کرمان، جنوبشرقی ایران، واقع شده است. این مجموعه افیولیتی از سنگهای فوقبازی لرزولیت، هارزبورژیت و دونیت تشکیل شده است. الیوین از جمله کانیهای مهم موجود در این سنگها میباشد که به همراه پیروکسن (اورتوپیروکسن و کلینوپیروکسن) و اسپینل در سنگهای منطقه مشاهده میشود. طیف ترکیبی الیوینهای منطقه، در محدوده فورستریت 84 تا 92 درصد قرار میگیرد و از نوع فورستریت تا کریزولیت است. NiO با مقدار متوسط در حدود 38/0 درصد وزنی و MnO با میانگین 14/0 درصد وزنی در الیوینها محدوده مربوط به پریدوتیتهای آبیسال را نشان میدهند. علاوه بر سرپانتینیشدن به عنوان یک دگرشکلی عمومی در اولترامافیکهای منطقه، در مطالعات پتروگرافی شواهدی از دگرگونی در الیوینهای برخی هارزبورژیتها به همراه بلورهای تبلور مجددیافته آنتیگوریتی دیده میشود که نشانگر یک فاز دگرگونی حرارتی در این هارزبورژیتها است. این نتایج در مطالعات شیمی کانی نیز تایید گردیده است، به گونهای که الیوینهای دگرگونی با کاهیدگی در کلسیم دچار یک ناهنجاری نسبت به الیوینهای ماگمایی هستند. در مطالعات شیمی کانی مقادیر فورستریت الیوینها، از لرزولیت به سمت هارزبورژیت و دونیت افزایش منظمی را نشان میدهد. مطالعات طیفسنجی رامان بر روی الیوینهای مورد مطالعه ارتباط شیفت پیک 854 موج بر سانتیمتر با مقادیر فورستریت کانیهای الیوین منطقه را به خوبی نشان میدهد.