مطالعه نسل های چندگانه الیوین در متاپریدوتیت های منطقه شصت پیچ با استفاده از ریزکاوالکترونی و طیف سنجی رامان

نویسندگان

1 استاد گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم‌پایه، دانشگاه شهید باهنرکرمان، کرمان، ایران

2 استادیار گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم‌پایه، دانشگاه ولایت، ایرانشهر، ایران

3 استادیار گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم‌پایه، دانشگاه شهید باهنرکرمان، کرمان، ایران

doi
10.22084/nfag.2023.26802.1531
چکیده

منطقه شصت­پیچ میزبان مجموعه­ای افیولیتی است که در جنوب­غرب کرمان، جنوب­شرقی ایران، واقع شده است. این مجموعه افیولیتی از سنگ­های فوق­بازی لرزولیت، هارزبورژیت و دونیت تشکیل شده است. الیوین از جمله کانی­های مهم موجود در این سنگ­ها می­باشد که به همراه پیروکسن (اورتوپیروکسن و کلینوپیروکسن) و اسپینل در سنگ­های منطقه مشاهده می­شود. طیف ترکیبی الیوین­های منطقه، در محدوده فورستریت 84 تا 92 درصد قرار می­­گیرد و از نوع فورستریت تا کریزولیت است. NiO با مقدار متوسط در حدود 38/0 درصد وزنی و MnO با میانگین 14/0 درصد وزنی در الیوین­ها محدوده مربوط به پریدوتیت­های آبیسال را نشان می­دهند. علاوه بر سرپانتینی­شدن به عنوان یک دگرشکلی عمومی در اولترامافیک­های منطقه، در مطالعات پتروگرافی شواهدی از دگرگونی در الیوین­های برخی هارزبورژیت­ها به همراه بلورهای تبلور مجددیافته آنتی­گوریتی دیده می­شود که نشانگر یک فاز دگرگونی حرارتی در این هارزبورژیت­ها است. این نتایج در مطالعات شیمی کانی نیز تایید گردیده است، به گونه­ای که الیوین­های دگرگونی با کاهیدگی در کلسیم دچار یک ناهنجاری نسبت به الیوین­های ماگمایی هستند. در مطالعات شیمی کانی مقادیر فورستریت الیوین­ها، از لرزولیت به سمت هارزبورژیت و دونیت افزایش منظمی را نشان می­دهد. مطالعات طیف­سنجی رامان بر روی الیوین­های مورد مطالعه ارتباط شیفت پیک 854 موج بر سانتی­متر با مقادیر فورستریت کانی­های الیوین منطقه را به خوبی نشان می­دهد.