تحلیل روند گسترش کالبدی_فضایی شهر بناب و کاهش آسیب‌های زیست‌محیطی

نویسندگان

1 دانشیار گروه جغرافیا، دانشگاه پیام‌نور، تهران، ایران.

2 کارشناسی‌ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری-محیط زیست شهری، دانشگاه مراغه، تهران، ایران.

3 کارشناسی مهندسی شهرسازی -دانشکاه پیام‌نور-ارومیه-ایران

doi
10.30473/psp.2024.68583.2689
چکیده

شهرنشینی یکی از اساسی‌ترین چالش‌هایی است که جامعه جهانی در قرن 21 با آن مواجه است. امروزه الگوی رشد گسیخته شهرها و توسعه نامنظم شهری اثرات مخربی بر شهرها و محیط اطراف آن‌ها می‌گذارد که در این میان شهر بناب نیز از این قاعده مستثنا نیست. در پژوهش توصیفی- تحلیلی و با هدف کاربردی حاضر، با استفاده از روش فازی و دورسنجی به ارزیابی توسعه و رشد فیزیکی شهر بناب پرداخته شده است. جهت تحلیل عوامل مؤثر در الگوی توسعه‌ و رشد فیزیکی منطقه‌ی مورد مطالعه، ابتدا 10 معیار مرتبط و اصلی که شامل: شیب، جهت شیب، ارتفاع، نوع پوشش گیاهی، فاصله از گسل‌ها، فاصله از آبراهه‌ها، فاصله از شبکه ارتباطی، فاصله از رودخانه‌ها، فاصله از سکونتگاه‌های روستایی و فاصله از اراضی مستعد با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی زمین مرجع شده‌ و در طیف عددی صفر تا یک قرار گرفتند. سپس لایه‌های مشخص شده توسط توابع مختلف، فازی و عضویت دهی شده و در نهایت با استفاده از معیارهای فازی شده و گامای فازی نقشه نهایی تهیه شد در رابطه با مدل تعدیلی گامای فازی از مقادیر 7 /0، 8 /0 و 9/0 جهت شناسایی پهنه‌های مستعد برای توسعه فیزیکی شهر بناب استفاده شده است. تحلیل و ارزیابی دقت مدل، بر اساس لایه‌های گاما و تعدادی از لایه‌های رستری انجام شد که در نتیجه گامای 9/0 به‌عنوان لایه نهایی تناسب زمین برای مکان‌یابی توسعه معرفی گردید. بر اساس نقشه نهایی به دست آمده می‌توان گفت که پهنه‌های مساعد جهت توسعه شهر بناب بیشتر در نواحی شمال و شمال غربی قرار دارند.