چرخههای تجاری و شدت انرژی در ایران با رویکرد تحلیل نامتقارن
نویسندگان
1 استادیار اقتصاد، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران.
2 استادیار اقتصاد، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه بزرگمهر قائنات، قائنات ایران.
doi
10.22054/jiee.2024.76332.2046چکیده
بسیاری از مطالعات نشان دادهاند که شرایط اقتصادی بر شدت انرژی تأثیر میگذارد. چرخههای تجاری یکی از تحولات محیط کلان اقتصادی است که بر شدت انرژی مؤثر است. مطالعه حاضر اثر نامتقارن چرخههای تجاری بر شدت انرژی را در کشور ایران در فاصله زمانی 2020-1972 میلادی بررسی میکند. جهت تحلیل روابط میان متغیرها، روش خودتوضیحی با وقفههای توزیعی غیرخطی (NARDL) به کار گرفته شده است. نتایج مدل نشان داده است که در کوتاهمدت اثرگذاری تکانه منفی چرخه تجاری بر شدت انرژی ابتدا تا وقفه اول، منفی و سپس تا وقفه سوم تأثیر مثبت دارد در حالی که در بلندمدت مثبت است. اما تکانه مثبت در چرخه تجاری برای کوتاهمدت و بلندمدت، تأثیر منفی بر شدت انرژی دارد. همچنین نتایج نشاندهنده این است که ضرایب مربوط به متغیر لگاریتم قیمت نفت اوپک در کوتاهمدت و بلندمدت مثبت هستند. اما ضرایب کوتاهمدت و بلندمدت لگاریتم شاخص ساختار صنعتی نشاندهنده آن است که شدت انرژی در کوتاهمدت و بلندمدت به ترتیب 12/0 درصد کاهش و 04/0 درصد افزایش مییابد. در انتها نتایج آزمون والد نشان میدهد که اثرات تکانههای مثبت و منفی چرخههای تجاری بر شاخص شدت انرژی در بلندمدت نامتقارن اما در کوتاهمدت این اثرگذاری متقارن است. تشخیص و شناخت چرخههای تجاری میتواند منجر به تصمیمگیری صحیح سیاستگذاران در توسعه صنعت انرژی شود و در عین حال میتواند به طور مؤثر از رشد بیش از حد شدت انرژی جلوگیری کرده و حتی آن را کاهش دهد.