کاربرد رویکرد شهر دوستدار سالمند در برنامهریزی حمل و نقل شهری (مورد مطالعه: کلانشهر مشهد)
نویسندگان
1 گروه جغرافیا، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
2 گروه جغرافیا، دانشگاه پیام نور تهران، ایران
3 دانشجوی دکتری گروه جغرافیا ، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
4 گروه جغرافیا، دانشگاه پیام نور تهران، ایران
doi
10.30473/psp.2023.64733.2617چکیده
در سالهای اخیر با توجه به رشد نرخ جمعیت سالمند، مفهوم شهر دوستدار سالمند به یکی از پایهایترین مفاهیم در برنامهریزی شهری مبدل شده و ابزارها و راهکارهای متعددی برای سنجش و بهینه سازی ساختارهای شهری و اجتماعی در سالهای اخیر به ویژه توسط سازمان بهداشت جهانی منتشر شده است. این سازمان یک مجموعه شاخص هشتگانه برای سنجش وضعیت شهر دوستدار سالمند در کلانشهرها ارائه داده است. تحقیقات زیادی در شهرهای مختلف دنیا بر حسب این شاخصها انجام شده و در این پژوهش شاخص حملونقل از شاخصهای هشتگانه شهر دوستدار سالمند با ده مؤلفۀ اصلی در کلانشهر مشهد مورد بررسی قرار گرفته است. روش تحقیق توصیفی تحلیل و با تکنیک پیماشی است. جامعه آماری در بعد اول سالمندان کلانشهر مشهد هستند که نمونه با روش تصادفی از دو منطقه یک (پربخوردار) و سه (کم برخوردار) شهری انتخاب شدهاند. دادههای تحقیق با استفاده از پرسشنامههای استاندارد سازمان بهداشت جهانی گردآوری و نتایج تحقیق نشان میدهد، مؤلفههای فراوانی وسایل حملونقل عمومی، کیفیت وسایل نقلیه عمومی، شرایط رانندگی، ایمنی و اطلاعرسانی در حملونقل عمومی تفاوت معناداری با معیار میانگین دارند. از سوی دیگر مؤلفههای مورد بررسی از حیث اهمیت برای شهروندان سالمند رتبهبندی شده است. در بعد دوم تحقیق وضعیت اعمال مؤلفههای شاخص حملونقل در شهر دوستدار سالمند در پروژههای شهری مورد بررسی قرار گرفته است. در این بعد تحقیق جامعه هدف مدیران شهری دخیل در برنامهریزی شهری در پنج سال گذشته انتخاب شد که با نمونهگیری تصادفی، دادهها از نمونه 40 نفری از مدیران با پرسشنامه محققساخته جمعآوری و تحلیل شد. نتایج این تحلیل حاکی از آن است که در پروژههای شهری اخیر توجهی به مؤلفههای دهگانه شاخص حملونقل شهر دوستدار سالمند نشده است.
