فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مسکن اجتماعی در سال­های اخیر به­دنبال افزایش جمعیت و مهاجرت به شهرها، به ­عنوان یکی از راه­های پاسخ­گویى به نیاز مسکن مطرح شده است. از آنجا که در ایران مسکن اجتماعی، تجربه­ای کم و بیش جدید محسوب می­شود، در این راستا تحقق امر سکونت، به­دلیل گسترش روزافزون چنین مسکن­هایی در شهرها، ضرورى به­نظر مى­رسد، تا بتوان پایه­هاى علمى روشنى در طراحی و در مطابقت با نیازهای انسان ایجاد نمود. هدف مقاله حاضر در بخش اول تبیین ابعاد پنهان سکونت مطابق با نیازهای انسان با رویکردی معناشناسانه و در بخش دوم واکاوی ابعاد پنهان سکونت به­طور جامع در مسکن اجتماعی شهر همدان  به­منظور دستیابی به سیاست­های طراحی و اجرایی، در جهت ارتقاء کیفیت اینگونه از مسکن است. این مقاله به­روش آمیخته و با بهره­گیری از روش تحلیل محتوا، با رویکردی معناشناسانه و در حوزه معماری انجام شده است.  بخش اول داده­ها بصورت کیفی با استفاده از مصاحبه  و در بخش دوم از طریق روش کمی انجام شده است. در این ارتباط ابتدا با تکیه بر اسناد کتابخانه­ای، به مطالعه مفاهیم، نظریه­های مرتبط با مفهوم سکونت و تحقق ابعاد وجودی انسان در مکان پرداخته شده است. در ادامه، داده­ها در بخش اول، با استفاده از کدگذاری، تحلیل شده­اند. در بخش دوم، داده­های به­دست آمده در بخش اول، به­صورت پرسشنامه درآمده و با استفاده از نرم­افزار SPSS و روش­های آماری همچون آزمون تی، فریدمن و تحلیل عاملی مورد ارزیابی قرار گرفته­اند. با توجه به مطالعات انجام شده، چهار بعد شامل کالبدی- فضایی، اجتماعی- فرهنگی، ادراکی- زیباشناختی و زیست­محیطی، ابعاد پنهان سکونت، هر کدام اشاره به بعدی از وجود انسان و در مطابقت با نیازهای او قرار دارند. در بین ابعاد یافت شده، برای انسان بعد اجتماعی- فرهنگی در درجه اول نسبت به سایر ابعاد، در دستیابی به مفهوم سکونت در مسکن تأثیر دارد. پس از آن به ترتیب ابعاد کالبدی- ساختاری، زیست­محیطی و نهایتاً ادراکی- زیباشناختی در درجات بعدی قرار دارند، لذا در این راستا می­توان با ارائه راهکارهایی در طراحی، متناسب با هر بعد، موجب ارتقاء کیفی، تحقق سکونت واقعی و آرامش انسان در چنین سکونتگاه­هایی شد.