بررسی اثرات احداث راه آهن بر تغییرات شاخص‌های گیاهی و خاک در دو تیپ درختچه‌ای قیچ (Zygophylum atripkroides) و رمس (Hammada salicornica) مراتع بیابانی استان یزد

نویسندگان

1 استادیار، گروه مهندسی طبیعت و گیاهان دارویی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربت‌حیدریه، تربت‌حیدریه، ایران

2 استادیارگروه محیط‌زیست، گروه محیط‌زیست، دانشکده منابع‌طبیعی وکویرشناسی، دانشگاه یزد، یزد، ایران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد برنامه‌ریزی محیط‌زیست،گروه محیط‌زیست، دانشکده منابع‌طبیعی و کویرشناسی، دانشگاه یزد، یزد، ایران

doi
10.22034/eiap.2024.207444
چکیده

احداث راه‌‌آهن فعالیت‌‌های مهم در توسعه هر کشور محسوب می‌‌شود. احداث راه‌‌آهن بر محیط‌‌زیست اطراف راه‌‌آهن اثراتی را می‌‌تواند داشته باشد. این مطالعه اثرات احداث راه‌‌آهن یزد- اقلید را بر برخی خصوصیات پوشش‌‌ گیاهی و خاک تیپ‌‌های رمس(Hammada salicornica) و قیچ ((Zygophylum atripkroides در منطقه‌ای به صورت تصادفی واقع در مراتع منطقه حفاظت‌‌شده کالمند- بهادران و مناطق اطراف آن را بررسی نموده است. برای ارزیابی متغیرهای پوشش ‌‌گیاهی و خاک در تیپ‌‌های مورد مطالعه، از روش نمونه‌‌برداری تصادفی- سیستماتیک استفاده شد. در نهایت داده‌‌های حاصل از اندازه‌‌گیری پوشش‌‌ گیاهی و آزمایشات مربوط به خاک با استفاده از آنالیز واریانس وآزمون دانکن به کمک نرم‌افزار SPSS تجزیه‌وتحلیل شد. نتایج نشان‌‌داد که درتیپ رمس احداث راه‌‌آهن سبب افزایش معنی‌‌دار تراکم فرم رویشی علفی، درصد‌‌ پوشش فرم رویشی ‌‌بوته‌‌ای در فاصله0- 250 متری راه‌‌آهن و تولید فرم رویشی درختچه‌‌ای در فاصله 250- 500 متر راه‌‌آهن شد. احداث راه‌‌آهن بر پارامتر‌‌های خاک این منطقه باعث افزایش معنی‌‌دار هدایت‌‌الکتریکی، درصد آهک و پتاسیم در فاصله 250- 500 متر راه‌‌آهن و کاهش معنی‌‌دار درصد مواد‌‌آلی و درصد نیتروژن در فاصله 0- 250 متری راه‌‌آهن شد؛ همچنین باعث افزایش معنی‌‌دار درصد رس در فاصله 250- 500 متر راه‌‌آهن مشاهده گردید. تاثیر احداث راه‌‌آهن بر پوشش‌‌ گیاهی در تیپ قیچ باعث افزایش معنی‌‌دار تراکم فرم رویشی علفی و تراکم کل در فاصله 0- 250 متری از راه‌‌آهن شد. احداث راه‌‌آهن بر پارامتر‌‌های خاک این تیپ باعث ‌افزایش معنی‌‌دار درصد رطوبت در فاصله 0- 250 متر و کاهش معنی‌‌دار درصد آهک در همین فاصله گردید.