تحلیل سلسله‌مراتبی اثرات‌ محیط‌زیستی نیروگاه گازی زاهدان در مرحله ساخت و بهره‌برداری به روش AHP و VIKOR

نویسندگان

1 گروه محیط زیست، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران.

2 گروه محیط زیست، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران.

doi
10.22034/eiap.2025.217505
چکیده

ارزیابی اثرات محیط‌‌زیستی به عنوان ابزاری کارآمد در مطالعات مرتبط با مدیریت آلودگی محیط‌‌‌زیست پروژه‌هایی که از نیروی تخریب بالایی برخوردار هستند، مطرح است. پژوهش حاضر با هدف شناسایی مهمترین مخاطرات محیط‌‌زیستی نیروگاه گازی زاهدان و همچنین شناسایی مهمترین اثرات این نیروگاه، بر محیط‌‌زیست فیزیکی و شیمیایی منطقه در مرحله ساخت و بهره‌برداری انجام شده است. این پژوهش از نوع توصیفی- تحلیلی بوده و ابزار گردآوری اطلاعات، پرسش‌نامه طراحی شده مطابق با فرمت استاندارد سلسله‌مراتبی بوده است. پس از تایید روایی و پایایی آن، توسط ۲۰ نفر از خبرگان و اساتید در حوزه محیط‌‌زیست تکمیل گردید. تجزیه‌وتحلیل داده‌ها به روش تحلیل سلسله‌مراتبی در نرم‌افزار Expert Choice انجام شد. در این تکنیک با مقایسه زوجی بین معیارها و شاخص‌های مورد مطالعه، وزن نسبی هریک از آن شاخص‌ها تعیین گردید و سپس با توجه به وزن‌های به‌دست آمده ارزش هر یک از نمونه‌های مورد مطالعه محاسبه گردید. نتایج رتبه‌بندی شاخص‌ها به روش ویکور فازی نشان داد در هر دو مرحله ساخت و بهره‌برداری، این نیروگاه بیشترین تاثیر را بر آلودگی محیط فیزیکی و شیمیایی داشته است، اما در مرحله ساخت به تنهایی، بیشترین تاثیر را در آلودگی ناشی از مواد زاید جامد با وزن 776/0 و پس از آن آلودگی آب با وزن 431/0 داشته است. همچنین در مرحله بهره‌‌برداری بیشترین تاثیر را در آلودگی خاک و آب به ترتیب با وزن 791/0 و 711/0 داشته است. به طورکلی نتایج تحقیق حاضر نشان داد که نیروگاه گازی زاهدان در هر دو مرحله ساخت و بهره‌برداری با آلودگی‌ها و ریسک‌های محیط‌‌زیستی بسیاری همراه است و محیط فیزیکوشیمیایی و بیولوژیکی منطقه را با تهدید مواجه کرده است.