بررسی میزان فرونشست زمین با استفاده از تکنیک تداخل‌سنجی راداری (D-InSAR) در بندر ماهشهر

نویسندگان

1 استادیار گروه جغرافیا، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران.

2 استادیار گروه جغرافیا، واحد ماهشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، ماهشهر، ایران.

doi
10.22034/eiap.2025.217506
چکیده

فرونشست زمین یکی از مخاطرات مهم ژئومورفیک می‌باشد که دارای حرکتی کند بوده و در بلندمدت آثار مخربی برجای می‌گذارد. تکنیک تداخل‌سنجی راداری با دقت بالا از مناسب‌ترین و به روزترین روش‌های شناسایی و اندازه‌گیری میزان فرونشست می‌باشد. این تکنیک فاز گرفته شده از دو مجموعه رادار در دو دوره زمانی مختلف از یک منطقه را مقایسه و با ایجاد اینترفروگرام، قادر به اندازه‌گیری تغییرات سطح زمین در بازه زمانی است. در این تحقیق از روش تداخل‌سنجی راداری و نرم‌افزار (SNAP)، به منظور تحلیل فضایی میزان جابه‌جایی از داده‌های سنتیل ۱ در بازه زمانی 8 ساله ۱۳۹۴ تا ۱۴۰۲ استفاده شده است. براساس نتایج به دست آمده در طی بازه زمانی ۱۳۹۴ تا ۱۳۹۶ میزان فرونشست برابر با 79/0 ‌سانتی‌متر و در قسمت جنوب غرب بوده است. همچنین در قسمت‌های شمال غرب منطقه برآمدگی به میزان 1 متر و 32 ‌سانتی‌متر به وجود آمده است. این برآمدگی نسبت به سایر دوره‌های مورد بررسی بیشتر است. در بازه زمانی ۱۳۹۶ تا ۱۳۹۸ میزان فرونشست برابر با 13 ‌سانتی‌متر و میزان برآمدگی در حدود 68 ‌سانتی‌متر می‌باشد. که بیشتر از بازه زمانی 1394 تا ۱۳۹۶ بوده است. در این دوره وسعت فرونشست بیشتر است و کل منطقه جنوبی را در برگرفته است که این مسئله به دلیل پسروی آب دریا و پدیده جزر و مد بوده است. در بازه زمانی ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۰ برآمدگی 089/0 ‌سانتی‌متر در مناطق جنوبی و 39 ‌سانتی‌متر فرونشست در مناطق شمالی است. در این دوره بیشترین فرونشست اتفاق است که منطبق با چاه‌های عمیق منطقه می‌باشد. همچنین در بازه زمانی ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۲ برامدگی و میزان فرونشست به ترتیب برابر با 16 و 36 ‌سانتی‌متر است.به طورکلی براساس نتایج به دست آمده فرونشست در شهر بندر ماهشهر و بندر امام خمینی (ره) کمتر رخ داده و بیشتر فرونشینی در قسمت جنوبی منطقه واقع در منطقه صنعتی پتروشیمی و قسمت شمال غرب و شمال منطقه واقع در مزارع کشت برنج و چاه‌های عمیق منطقه رخ داده است.