مطالعه ویژگی‌های مهندسی اسلیت‌های شمال استان همدان به منظور تولید آجر

نویسندگان

1 دانشیار گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم‌زمین، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

2 استادیار گروه زمین‌شناسی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران

3 کارشناس‌ارشد زمین‌شناسی، اداره کل استاندارد، همدان، ایران

doi
10.22084/nfag.2023.27632.1549
چکیده

هدف از این پژوهش، بررسی ویژگی‌های اسلیت‌ها و شیل‌های دگرگون شده شمال استان همدان به منظور استفاده در ساخت آجر می‌باشد. در این پژوهش ابتدا، گسترش اسلیت‌ها و واحدهای شیلی دگرگون شده‌ی در چهار ورقه از نقشه‌های یکصد هزارم زمین­شناسی کبودرآهنگ، رزن، همدان، تویسرکان مورد مطالعه قرار گرفت و اطلاعات زمین‌شناسی و سنگ­شناسی واحد‌های دگرگونی جمع‌آوری گردید. پس از بازدیدهای صحرایی، از پنج محل نمونه‌برداری بعمل آمد. نتایج آنالیز شیمیایی اکسیدهای اصلی و XRD نشان می‌دهد که ترکیب سنگ‌شناسی محل‌های نمونه‌برداری از نوع اسلیت و شیل‌های دگرگون شده می‌باشد. با توجه به نتایج داده‌های حاصل از آنالیز شیمیایی، ترکیب سنگ‌های مورد مطالعه، مطابق با استاندارد موجود با ساخت آجر (استاندارد شماره 1162 سازمان ملی استاندارد) می‌باشد. پس از آماده‌سازی نمونه‌ها اقدام به ساخت آجر گردید. بر روی آجر‌های ساخته شده آزمایش‌های فیزیکی، شیمیایی و مکانیکی انجام گرفت. مقادیر دانسیته آجر تولیدی گویای سبک‌تر بودن آن­ها نسبت به آجرهای معمولی است. جذب آب آجرهای تولیدی بر اساس استاندارد شماره 7 سازمان ملی استاندارد ایران برای آجرنما و آجر توکار مناسب است. همه آجرهای ساخته ‌شده به لحاظ مقاومتی از وضعیت مناسبی برخوردار بوده و به منظور استفاده برای آجر مهندسی، نما و توکار قابل استفاده می‌باشند. نتایج آزمون یخ‌زدگی بر روی آجرهای تولیدی در 50 چرخه از انجماد و آب‌شدگی نشان‌ می­دهد که افت وزنی نمونه‌ها در حد مجاز استاندارد ملی (شماره 7)  ایران می‌باشد. همچنین میزان نمک‌های محلول آجرهای تولیدی نیز در حد مطلوب می­باشند. در مجموع تمام ویژگی‌های بررسی شده در آجرهای ساخته شده از سنگ‌های اسلیتی با استانداردهای مربوطه مطابقت دارند که نشان‌دهنده مرغوبیت آجرهای ساخته شده است به نحوی که می‌توان از آن­ها در صنعت آجرسازی استفاده نمود که بسیار اقتصادی و از نظر زیست­محیطی حائز اهمیت است.