واکاوی ظرفیت‌های مقاصد ژئومورفولوژیکی روستاهای گردشگری شهرستان گرمی (مطالعه موردی: روستا‌های داشدیبی، خان‌کندی، قره‌یتاق)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری ژئومورفولوژی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

2 استادیارگروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری و روستایی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

3 دانشجوی کارشناسی گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

doi
10.22034/eiap.2025.216585
چکیده

ژئوتوریسم یکی از بخش‌های رو به رشد صنعت گردشگری محسوب می‌شود که در ارتباط با فرم‌ها و فرآیند‌های ژئومورفولوژیکی می‌باشد. ژئوتوریسم نوعی گردشگری نواحی طبیعی است که توجه ویژه‌ای بر زمین‌شناسی و چشم‌انداز‌ها دارد. هدف از انجام این پژوهش واکاوی ظرفیت‌های مقاصد ژئومورفولوژیکی روستا‌های گردشگری شهرستان گرمی با استفاده از مدل بریل و کوبالیکوا می‌باشد. در مدل بریل قابلیت‌های مناطق بر اساس ارتباط آن با ارزش‌های آموزشی، گردشگری و علمی بررسی می‌شود. در مدل کوبالیکوا مناطق بر اساس معیار‌های علمی، آموزشی، اقتصادی و حفاظتی مورد بررسی قرار گرفته و همچنین ارزش افزوده ناشی از وجوه زیبایی شناختی و فرهنگی را نیز مدنظر قرار می‌دهد. نتایج مدل بریل نشان داد که بر اساس نتایج ارزش علمی از نظر کارشناسان و گردشگران منطقه ژئومورفولوژیکی داشدیبی، خان‌کندی و قره‌یتاق به ترتیب مقادیر (5/3)، (2)، (3) را به خود اختصاص داده‌اند. بر این اساس منطقه گردشگری داشدیبی نسبت به دو منطقه دیگر دارای امتیاز بیشتری است. نتایج مدل کوبالیکوا نشان می‌دهد منطقه توریستی قره‌یتاق با مقدار 78/11 بیشترین امتیاز را نسبت به سایر مناطق به خود اختصاص داده است. بر اساس نتایج حاصله در مناطق مورد مطالعاتی توسعه مدیریت فرآیندی سیستماتیک و دقیقی است که با استفاده از ظرفیت داخلی و کارکنان موجود سازمان، مدیران و رهبران موثر، توسعه پیدا می‌کنند. برنامه‌هایی که مدیران را توسعه می‌دهند، در جهت رفع شکاف‌های مهارتی و در سطح شخصی برای مدیران جدید و آینده راهگشا هستند. بنابراین نتیجه‌گیری می‌شود منطقه ژئومورفولوژیک قره‌یتاق توانمندی بالایی برای جذب گردشگر دارد. در نهایت پیشنهاد می‌گردد در مطالعات آتی برای ارزیابی مناطق ژئوتوریستی از مدل‌های جدیدی استفاده گردد.