ارزیابی اثر پارامتر بارش بر زیستگاه‌های جبیر (Gazella bennettii) به کمک سری‌های زمانی داده‌های ماهواره‌ای در فلات مرکزی ایران در 17 سال اخیر

نویسندگان

1 فارغ‌التحصیل کارشناسی ارشد علوم و مهندسی محیط‌زیست گرایش ارزیابی و آمایش سرزمین، دانشکده محیط‌زیست، کرج، ایران

2 دانشیار، گروه ارزیابی و مخاطرات محیط‌زیست، پژوهشکده محیط‌زیست و توسعه پایدار، تهران، ایران

3 دانشیار، گروه ارزیابی و مخاطرات محیط‌زیست، پژوهشکده محیط‌زیست و توسعه پایدار، تهران، ایران

4 دانشیار، گروه تنوع‌زیستی و ایمنی زیستی، پژوهشکده محیط‌زیست و توسعه پایدار، تهران، ایران

5 دانشیار، گروه محیط‌زیست طبیعی و تنوع‌زیستی، دانشکده محیط‌زیست، کرج، ایران

doi
10.22034/eiap.2024.333850.2409
چکیده

بارندگی(1) مشتمل بر کلیه نزولات جوی است. میزان نزولات جوی در ایران 240 و بارش متوسط در جهان 860 میلی‌متر است. هدف از پژوهش حاضر، ارزیابی روند تغییرات بارش در محدوده فلات مرکزی ایران و محدوده زیستگاه‌های جبیر با استفاده از داده‌های سنجش از دور و سری زمانی است. برای ارزیابی بارش از طریق سنجش از دور از تصاویر ‌تی‌آرام‌ام(2) استفاده شد. اهداف این تصاویر اندازه‌گیری میزان بارندگی و انرژی مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری جهان است. استفاده از این داده‌ها برای ارزیابی میزان بارش مربوط به تصاویر روزانه(3) ماهواره ‌تی‌آرام‌ام در طی سال‌های 2002- 2018 است. برای این منظور از معنی‌داری روش‌های من‌کندال(4) و همبستگی خطی(5) برای دو پارامتر جمع بارندگی ماهانه(6) و جمع بارندگی سالانه(7) استفاده شد. تحلیل‌ها نشان‌دهنده شباهت نتایج این دو روش معنی‌داری است. نتایج نشان داد در محدوده فلات مرکزی ایران، افزایش معنی‌داری در استان قم مشاهده شد. کاهش معنی‌داری برای پارامتر جمع بارندگی سالانه، در استان‌های خراسان رضوی و سمنان مشاهده گشت. برای پارامتر جمع بارندگی ماهانه هیچ‌ گونه کاهش معنی‌داری مشاهده نشد. در محدوده زیستگاه جبیر هیچ‌ گونه معنی‌داری اعم از افزایش و یا کاهش برای هر دو پارامتر وجود نداشت. پژوهش‌ها نشان‌دهنده بارش کم و نامنظم در مناطق خشک است که تحلیل‌های این پژوهش نیز تاییدکننده این مطلب است.