شناخت تحولات کاربری اراضی ناحیه روستایی زبرخان، با بهره گیری از تجزیه و تحلیل تصاویر ماهواره ای در محیط ENVI

نویسندگان

1 دانشجو دکتری

2 استاد جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه خوارزمی.

3 دانشیار گروه جغرافیا، دانشگاه خوارزمی

doi
10.30473/psp.2022.57325.2424
چکیده

با توجه به تغییرات گسترده کاربری اراضی و ضرورت آگاهی مدیران و برنامه­ریزان از چگونگی تحولات حادث شده برای سیاست­گذاری و چاره­اندیشی جهت رفع معضلات موجود، آشکارسازی تغییرات کاربری زمین، ضروری به نظر می­رسد. بنابرای،  نقشه کاربری اراضی یکی از الزامات هرگونه برنامه­ریزی توسعه ملی و منطقه­ای است که مدیران، برنامه­ریزان و کارشناسان را قادر می­سازد با شناسایی وضع موجود و مقایسه قابلیت­ها و پتانسیل­ها، در زمینه حل معضلات و رفع نیازهای حال و آینده اقدامات لازم را طراحی و اجرا نمایند. امروزه به دلیل هزینه­ بسیار زیاد تهیه­ نقشه­های کاربری ارضی با روش‌های سنتی و دستی، سنجش از دور می­تواند با دقت و سرعت بیشتری به مهندسان در تهیه­ نقشه­ کاربری ارضی و در مرحلۀ بعد، ارزیابی تغییرات در منطقه کمک کند. هدف از این پژوهش تهیه نقشه­های کاربری اراضی دهستان زبرخان و همچنین پایش تغییرات کاربری اراضی این ناحیه در دوره زمانی 1996 تا 2019 میلادی با استفاده از تصاویر ماهواره­ای لندست 5 و 8  مربوط به سنجنده­های TM و OLI است. بر اساس بررسی­های به عمل آمده مشخص شد که کاربری­های اراضی زراعی، اراضی ساخته­شده و مرتع طی این دوره روند افزایشی داشته است، در حالی که اراضی بایر و باغ روند کاهشی داشته­اند. همچنین نتایج گویای آن است که اراضی ساخته­شده شامل کاربری­های شهری­، روستایی، گردشگری (پارک حیات وحش، اقامتگاه بومگردی)، صنعتی، کارگاهی، تأسیسات، ارتباطی (راه­های منطقه­ای و محلی)، نظامی، معدن و منابع ذخیره آب برای کشاورزی بوده است که بیشترین افزایش را کاربری­های شهری و روستایی با 43/461 هکتار، معادل 01/54 درصد  از کل کاربری­ها را در سطح محدوده به خود اختصاص داده است.