بررسی عوامل اثرگذار بر رفتار محیطزیستی کاهش پسماند غذا در شهر تهران
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای اگرواکولوژی، پژوهشکده علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
2 استادیار پژوهشکده علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
3 استاد پژوهشکده علوم محیطی دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
doi
10.22034/eiap.2024.434290.2551چکیده
پسماند موادغذایی به یک معضل جهانی تبدیل شده است. براساس گزارشی که توسط برنامه محیطزیست سازمان ملل متحد (UNEP) و موسسه منابع جهانی (WRI) ارایه شده است، و نیز برآورد فائو، سالانه یک سوم موادغذایی تولید شده در سراسر جهان هدر رفته که نیمی از موادغذایی تلف شده در سطح خانوادهها است. پسماند غذایی به طور غیرمستقیم با تاثیرات محیطزیستی گستردهای مانند فرسایش خاک، جنگلزدایی، آلودگی آب و هوا و همچنین انتشار گازهای گلخانهای همراه است که در فرآیند تولید، ذخیرهسازی، حملونقل، فروش و مصرف موادغذایی رخ میدهد. بدون تردید، رفتارهایی که منجر به کاهش تولید پسماند غذا در سطح خانوار شود، مشارکت همگانی در حفاظت محیطزیست را به دنبال خواهد داشت. هدف از انجام این تحقیق، بررسی رفتار و عادتهای محیطزیستی مربوط به کاهش پسماند غذا و تحلیل روابط بین متغیرهای اثرگذار بر ایجاد پسماند غذایی در بین خانوارهای شهر تهران و میزان اثرگذاری هر یک است. برای جمعآوری دادهها، پرسشنامهای طراحی شد و در بین مصرفکنندگان شهر تهران تکمیل شد و برای تجزیه و تحلیل دادهها و بررسی روابط بین عوامل اثرگذار از مدل SEM استفاده شد. همبستگی متغیرهای ذخیرهسازی، دانش و نگرش محیطزیستی، بستهبندی و تاریخ انقضا، سن و تحصیلات با متغیر رفتار محیطزیستی کاهش پسماند غذایی در سطح (٠١/٠) مثبت و معنیدار است. رابطه بین نگرش محیطزیستی نیز، با رفتار محیطزیستی کاهش پسماند غذایی مثبت و معنی دار شد. طبق نتیجه مدل معادلات ساختاری، بخش عمدهای از تغییرات متغیر رفتار کاهش پسماند توسط متغیر ذخیرهسازی تعیین شده است. چهار متغیر ذخیرهسازی، نگرش محیطزیستی، عادت خرید و بستهبندی و تاریخ انقضا در مجموع توانستهاند، 41 درصد از تغییرپذیری متغیر رفتار محیطزیستی کاهش پسماند غذا را پیشبینی نمایند.