پهنه‌بندی کلانشهر اهواز از دیدگاه رشد هوشمند با بهره‌گیری از تلفیق مدل تحلیل رابطه‌ای خاکستری (GRA) و GIS

نویسندگان

1 دانش آموختۀ دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید چمرا ن اهواز، اهواز، ایران

2 استاد گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.

3 استاد گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

doi
10.30473/psp.2022.61999.2552
چکیده

رشد بی‌رویه جمعیت و گسترش سریع شهرها، این مکان‌ها را با چالش‌های متعددی مواجه ساخته است. لذا در جهت ساماندهی این‌گونه از رشد، الگوهای نوین برنامه‌ریزی همچون رشد هوشمند مطرح شده است. کلان شهر اهواز نیز در طی سال­های اخیر، همواره با عوارض نامطلوب رشد لجام‌گسیخته و پرنوسان مواجه بوده که توجه جدی به الگوی رشد هوشمند و حرکت بدین‌سو را در این کلان شهر ضروری می‌نمایاند. بنابراین، این پژوهش با درک ضرورت و اهمیت پژوهش در این حوزه، با روشی توصیفی- تحلیلی به هدف رتبه‌بندی مناطق کلانشهر اهواز به لحاظ تناسب با معیارهای رشد هوشمند به تحقیق پرداخت. محدودۀ مورد مطالعۀ مناطق 8 گانۀ کلانشهر اهواز است که داده‌های مربوط به شاخص‌های 81 گانۀ رشد هوشمند شهری در مقیاس این مناطق و در چهارچوب 4 معیار کالبدی- کاربری اراضی، اجتماعی- اقتصادی، دسترسی- حمل و نقل و زیست‌محیطی با استفاده از مدل تحلیل رابطه‌ای خاکستری مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. بر اساس یافته‌های تحقیق منطقۀ 4 مناسب‌ترین و منطقۀ 6 نامناسب‌ترین وضعیت را دارند. همچنین بر اساس دیگر نتایج تحقیق، از بین 4 معیار مورد سنجش فوق‌الذکر، معیار زیست‌محیطی در نامناسب‌ترین وضعیت در کلان شهر اهواز قرار دارد. در انتها نیز بر اساس یافته‌های پژوهش، راهکارهایی پیشنهاد شد.