فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

توسعة همه­جانبه و پایدار گردشگری روستایی مستلزم شناخت و بهره­گیری مناسب از پتانسـیل­هـای بـالقوه و در نهایت برنامه­ریزی درست است؛ جاذبه‌های گردشـگری یکی از عناصر اصلی گردشگری است که بدون آن ایجاد تقاضا برای مقصد گردشگری دشوار است. شهرستان نیشابور با داشتن جاذبه‌های گردشگری روستایی طبیعی و انسانی متنوع، یکی از مقاصد اصلی گردشگری استان خراسان رضوی است که سالانه گردشگران زیادی را به خود جذب می­کند و سبب شده که شهرستان نیشابور پس از شهرستان مشهد، موقعیت ویژه­ای در زمینۀ گردشگری در استان خراسان رضوی داشته باشد. بااینکه شهرسـتان نیشابور با ویژگی‌های خاص گردشگری روستایی خود می‌تواند تبدیل به یکی از کانون­های گردشگری روستایی استان شود اما تـاکنون ایـن جاذبه­های متنوع و ارزشمند طبیعی و انسانی کمتر موردتوجه قرارگرفته است. لذا در پژوهش حاضر سعی شده با ظرفیت سنجی جاذبه­ها، محورهای گردشگری روستایی در راستای توسعه گردشگری شناسایی شود. بدیهی است، شناسایی قابلیت‌ها و پتانسیل‌های گردشگری می‌تواند فرصت‌های خوبی برای رشد روستاها فراهم کند. روش تحقیق، توصیفی - تحلیلی و گردآوری اطلاعات میدانی با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته بوده و به کمک 233 خبره محلی تکمیل شد. تجزیه و تحلیل داده­ها و طبقه­بندی روستاها بـا اسـتفاده از سیسـتم اطلاعـات جغرافیایـی(GIS) و مـدل AHP انجام گرفت؛ بدین منظور، 44 لایه­ اطلاعاتی شـامل 15 جاذبه­ طبیعی، 8 جاذبه فرهنگی و 21 جاذبه تاریخی تهیه و در محیـط GIS تصحیح خطـا گردیـد. اعمـال وزن­هـای مناسـب نیـز به کمک Expert Choice انجـام شـد؛ در ادامه با تلفیق و همپوشـانی لایه‌های اطلاعاتی در محیطGIS ، پهنه­های مناسـب شناسـایی و اولویت­هـای برتـر توسعه گردشگری روستایی به تفکیک هر نوع جاذبه در شهرسـتان نیشابور معرفـی شد. نتایـج نشـان داد، روستاهای دارای پتانسیل بالا در زمینه گردشگری به صورت نواری از حاشیة شمال‌شرق به شمال­غرب شهرستان کشیده شده­اند. روستاهای بوژان، گرینه، ینگجه، چکنه علیا، کلیدر، برزنون، طاقان، عیش­آباد، غار، سوقند، حصار، دیزباد علیا دارای قابلیـت بیشـتری بـوده و لازم اسـت در اولویـت برنامه­های توسعه گردشگری قرار گیرند. همچنین 6/46 درصد شهرستان از نظر پتانسیل جاذبه گردشگری روستایی در طبقه بسیار نامناسب، 61/16 درصد در طبقه نامناسب، 22/21 درصد در طبقه متوسط، 81/14 درصد در طبقه مناسب و 74/0 درصد در طبقة بسیارمناسب قرار دارند. به نظر می­رسد در صورتی که گردشگری روستایی به نحوی مناسب با پراکندگی و تنوع جاذبه‌ها مدیریت و برنامه­ریزی شود، می­تواند خالق یا محرک فرایند توسعه یافته­ای برای حصول به پایداری در نواحی روستایی و صنعت گردشگری باشد.