فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

متغیرهای عینی و ذهنی مختلف بر انواع مختلف تعاریف و شاخص‌های فقر مؤثر است؛ اما در سال‌های اخیر تاثیر متغیرهای محیط‌زیست بر انواع فقر موردتوجه اقتصاددانان محیط‌زیستی قرارگرفته است. هدف این پژوهش ارزیابی تاثیر متغیرهای منابع آب زیرزمینی به‌منظور در نظر گرفتن اثرات غیرخطی و آستانه‌ای آن بر فقر نسبی در بین 30 استان ایران و در دوره زمانی 1385- 1398 است. مدل مورداستفاده مدل پانل پویای تصادفی (DPD) با روش گشتاوری‌های تعمیم‌یافته (GMM) با کاربرد برآوردگرهای دومرحله‌ای آرلانو- باور/ بوندل- بوند با در نظر گرفتن 8 متغیر فضایی دوربین (Durbin) است. وقفه فضایی اول فقر نسبی به‌منظور در نظر گرفتن اثرات فضایی دور باطل فقر نیز وارد مدل شده است. میزان آستانه برآورد شده با استفاده از مدل فضایی دوربین 00493/0 میلیون مترمکعب سرانه سالیانه است. با توجه به اینکه ضریب درجه دوم استخراج 2549/929 است در صورت گذر استخراج آب از آستانه 1804/493 مترمکعب سالیانه سرانه، خط فقر نسبی افزایش خواهد یافت. بر اساس این حد آستانه میزان آستانه مصرف سالیانه آب برای یک جمعیت 80 میلیون نفری 454/39 میلیارد مترمکعب است، درصورتی‌که میزان استخراج منابع آب زیرزمینی به‌طور متوسط در دوره فوق برابر با 927/59 میلیارد مترمکعب است که نشان می‌دهد در کل دوره، ایران از حد آستانه عبور کرده‌ است. با توجه به وجود اثرات فضایی پیشنهاد می‌گردد که سیاست‌های مدیریت آب از مدیریت جغرافیای سیاسی به مدیریت حوضه‌های آبریز تغییر یابد.